LUDWIK FRYDERYK HILDT. 



Owady krajowe Kózk owate. 



CERAMBYC1DAE. 



Rodzina Cerambycidae, nie posiadając wprawdzie tylu licznych przedstawicieli co 

 np. sąsiadujące z nią Curciilionidae lub Chrysomelidae, obfituje jednak w dość znaczną 

 liczbę rodzajów i gatunków. 



Są to owady na ogół biorąc spore. Przeważna ich ilość jest średniej wielkości, 

 przyczem na dość znaczną ilość gatunków między nimi składają się owady b. duże, 

 śmiało można powiedzieć: „największe i najdłuższe z pośród całego ogółu naszych tę- 

 gopokrywych (Coleoptera)" . Drobne, natomiast, stanowią znaczną mniejszość. 



Wogóle długość ciała kózkowatych wynosi od 4 do 53"' mm. (Tetrops — Ergates). 



Nazwa łacińska „Cerambyx u nie istniała w dawnej klasycznej łacinie, lecz jest 

 neologizmem stworzonym w nowszych czasach przez Linneusza. Powstało ono z ze- 

 stawienia dwóch wyrazów: łacińsko-greckiego: „ceras" — oznaczającego róg i łacińskiego 

 „bis" („podwójnie"). — Stąd „bisceramos" i skrócone: „cerambyx", oznaczające stworze- 

 nie dwurogie, a mianowicie: „kozła". Istnieje tu też i pewna analogia, gdyż rzeczone owa- 

 dy ukształtowaniem b. długich czułków (rożków) oraz sposobem dźwigania tychże przy- 

 pominają rzeczywiście koziorożce. Przy poruszaniu się podnoszą różki do góry, przy- 

 czem te ostatnie układają się w kierunku swej długości łukowato na zewnątrz, zbliżając 

 się kształtem do kozich rogów. Niezależnie od tego (u wielu gatunkowi pojedyńcze 

 członki, z których czułki są złożone, bywają na zewnątrz cokolwiek wykrzywione, 

 o czem w tekście nieraz będzie mowa. 



Zewnętrzna (chitynowa) skorupa, którą okryte są różne organy, miękkie narządy 

 trawienia i oddychania oraz system nerwowy, jest przeważnie tęga, b. twarda i naj- 

 różnorodniej ubarwiona lub też uwłosiona, rzadziej— prawie naga. Szczęki twarde, sil- 

 ne, nieraz b. grube u nasady, ku końcowi zaokrąglone i spiczasto zakończone, służą 

 owadom do nagryzania kory, drzewa lub roślin zielnych, w których wygryzają jamki 

 dla składania jajek. 



Jako gąsienice żyją Cerambycidae albo pod korą, której miazgą się żywią, lub 

 też toczą drzewo na pniu stojące, zazwyczaj skutkiem innych zewnętrznych wpływów 



