6 



ców niż u samic, u których wzdłuż pokryw biegnące Unijne listewki zaledwie są wi- 

 doczne. 



Podgięcia pokryw opatrzone dwoma wyraźnemi krawędziami są wewnątrz rynien- 

 kowato wgłębione, od strony barków szerzej rozstawione niż u zakończenia, gdzie się opi- 

 sane listewki w pewnym odstępie od końca podgięć zbiegają. Wierzch ciała nagi, spód 

 zaś i nogi porośnięte są rzadkimi, płowymi włoskami, które są najgęściejsze na między- 

 piersiu i przedbrzuszu. 



Barwa ciała całego smolasto-czarna, u świeżo wylęgniętych okazów cokolwiek jaś- 

 niejsza, wpada w ton czerwonobrunatny. 



Wogóle samce są zazwyczaj większe od samic, szczęki mają silniejsze, głowę 

 większą i wszystkie cechy silniej uwydatnione. 



5. buprestoides L. żyje jako gąsienica w butwiejących pniakach pozostałych po 

 wycięciu sosen, trzyma się nizko przy ziemi i dlatego też rzadziej się zdarza w stoją- 

 cych suchych drzewach lub też w budynkach i parkanach. Ciało gąsienicy jest prawie 

 walcowate, z obu stron nieco przypłaszczone, nabrzęknięte tak jak każdy z 13-tu składa- 

 jących je pierścieni. Pierwszy pierścień tuż poza głową ma średnice wszerz i wzdłuż 

 daleko znaczniejsze niż następne 12 pierścieni, które ku końcowi są coraz mniejsze 

 a ostatni jest najmniejszy. Barwa ciała biała, głowa ruda; szczęki górne ostro wysta- 

 jące są czarne. Gęba opatrzona mackami bardzo krótkimi, przy końcu zwężonymi, zło- 

 żonymi z trzech członków. 



Wylęga się jako doskonały owad poczynając od połowy czerwca, przyczem ląg trwa 

 nieraz aż do połowy września. 



Po schwytaniu rzeczonego owada należy go ostrożnie trzymać w palcach, gdyż 

 przy sposobności kaleczy on nieraz bardzo dotkliwie, a to może spowodować nie nie- 

 bezpieczne wprawdzie, ale b. nieprzyjemne, dłuższe krwawienie. 



Wszędzie w lasach sosnowych b. pospolity i liczny wieczorem, jest nieraz b. na- 

 przykrzony, gdyż wlatuje do mieszkań. 



Ród Prionini. 



Z pośród czterech należących tu a spotykanych u nas rodzajów i gatunków pierwszy, 

 a mianowicie, Prionus coriarius wyróżnia się ukształtowaniem rożków, które u trzech na- 

 stępnych rodzajów są więcej do siebie zbliżone i podobne nieco, zato ogólny pokrój ciała 

 u każdego z osobna gatunku jest b. odmienny. Różki ich są albo dłuższe od całego 

 ciała lub też sięgają poza uda trzeciej pary nóg. Górny oraz dolny brzeg przedkarcza 

 jest zawsze porośnięty rzędem gęsto ustawionych, krótkich, żółto-rdzawych włosków. 



Rodzaj Prionus Geoffroy. 



Głowa w porównaniu do wielkości całego ciała respective pokryw, a nawet przed- 

 karcza, niewielka. Różki złożone z członków u nasady zwężonych a lejkowato roz- 

 szerzonych ku zakończeniu. Jest to cecha właściwa samcom, których różki złożone są 

 z 12 członków, podczas gdy różki samic posiadają ich jedenaście. 



Pr. coriarius Linneus. Ryciny 2 i 2-a. Długość ciała samców 25- 35"' mm, 

 szerokość 10—13'" mm; samic: dł. 27 — 42"' mm a szerokość 12 — 16"' mm. Tak więc 

 samice są większe od samców. Oczy duże obejmują głowę od wierzchu i od spodu, 

 a brzeg ich sięga z wierzchu głowy poza jedną czwartą jej szerokości, od spodu zaś 

 dochodzi do jednej czwartej. 



