105 



Owad, poza Bugiem na południe dość pospolity i liczny, pojawia się też, ale o wie- 

 le rzadziej, po lewej stronie Bugu. S. p. Włodzimierz hr. Dzieduszycki znaj- 

 dował go w Poturzycy pod Sokalem. P. Aleksander Makowiecki na Podo- 

 lu w Michałówce 1890 r. Dr. Czaki znalazł kilka okazów w Sokołówce 11/5 1900 r. 

 Z dawniejszych lat przypominam sobie, że na sporą ilość okazów tego gatunku natra- 

 fił koło Szepetówki p. Konrad Brandel 1861 r. 



Rodzaj Morimus S e r v i 1 1 e. 



Ogólny zarys ciała zwięzły, wypukły, z jajowatemi pokrywami. Szczęki górne silne, 

 płaskie, posiadające od zewnątrz przed zakończeniem spory wyskok, od wewnątrz zaś 

 okrągławo ostro wykrajane i ku zakończeniu łukowato na zewnątrz wygięte zęby. Czoło 

 ponad szczękami oddzielone od tych ostatnich i od wargi wyraźną, prostą listwą. Przód 

 głowy ma kierunek ściśle prostopadły; policzki ponad szczęką górną są ku brzegom 

 swym silnie rozszerzone a u brzeżnego krańca ku dołowi kanciasto zakończone. Gło- 

 wa duża, od strony nasady, tuż ponad nią, okrągławo wypukła. Czulki osadzone na 

 dużych, silnie sterczących guzach od wewnętrznej strony oczów, których krawędź jest 

 w tern miejscu głęboko okrągło wykrajana i rzeczonymi guzami wgłąb powierzchni 

 oczów wgnieciona. Jest to jednak cecha powtarzająca się u różnych gatunków, należą- 

 cych do rodziny Cerambycidae. Same czułki (rożki) są potężne; u samców sięgają one 

 wybitnie daleko poza zakończenie pokryw, u samic zaś dochodzą zaledwie do zakończe- 

 nia tychże. Pierwszy członek czułków, też potężny, jest bardzo wyraźnym, ostrym, ob- 

 rączkowatym kantem otoczony; drugi członek, jak zazwyczaj u wszystkich kózko watych, 

 b. mały, krótki i drobny, najkrótszy ze wszystkich; następne członki, aż do dziesiątego włą- 

 cznie, są stopniowo węższe, każdy po kolei coraz słabiej kłykciowato u zakończenia 

 rozszerzony i coraz krótszy. Trzeci członek jest najdłuższy, a ostatni, t. j. jedenasty, 

 dłuższy od dziesiątego, ku końcowi zwężony, spiczasto zakończony oraz na zewnątrz 

 nieco łukowato wygięty. 



Przedkarcze, ku głowie i ku podstawie wyraźnie zwężone, opatrzone jest wszerz 

 od górnego i dolnego brzegu wyraźną krawędzią; po bokach przedkarcza, w środku dłu- 

 gości jego boków, sterczą silne zwężające się wyskoki, zakończone sporym ostrym kol- 

 cem. Pokrywy skrzydłowe są w barkach na zewnątrz prostokątnie, tępo kanciaste. 

 Boki ich z początku niemal równoległe są następnie jajowate i ku końcowi zwężone 

 z barkami leżącymi na jednej linii prostej, przytem pokrywy są naogół o wiele szersze 

 niż przedkarcze od strony głowy i od strony jego podstawy. Nogi tęgie, długie, z kształ- 

 tami właściwymi całemu szczepowi Lamiini. Pierwsza ich para jest u samców wydłu- 

 żona, co uwydatnia się zwłaszcza na piszczelach; u samic nogi są krótsze. 



M. funercus Mulsant. Dł. c. 22 — 36"' mm. Do opisanych cech rodzajowych 

 należy dodać, że głowa jest z przodu mieszanemi: grubemi i drobnemi nakłuciami po- 

 kryta, że ku jej nasadzie nakłucia są coraz grubsze, dołkowate, a oprócz tego między 

 niemi rozsiane są jeszcze bardzo płytkie nakłucia. Czułki, tak samo jak głowa, grube- 

 mi i drobnemi nakłuciami posypane. Przedkarcze od góry i boków drobniejszemi, zle- 

 wającemi się, kanciastemi nierównościami pokryte, posiada w środku tarczy grubsze, sze- 

 roko rozstawione wypukłości, których jest zazwyczaj trzy: dwie górne w połowie 

 długości przedkarcza i trzecia na podłużnej średnicy tegoż, o wiele niżej od poprzed- 

 nich umieszczona; wszystkie nierówności i chropowatości przedkarcza również jak i gło- 

 Pam. Fizyogr. — T. XXIV. — Zoologia. 14 



