4 



jeszcze ziemia nie zorana, spotykamy na roli stosunkowo niewielką ilość roślin, ale 

 bardzo dla niej charakterystycznych t. j. Stellaria media, Erophila verna, Veronica 

 triphyllos, V. Tourne/ortu, V. agrestis, i V. hederifolia. Rośliny te, z wyjątkiem Ve- 

 ronica triphyllos, miałem sposobność oglądać powtórnie kwitnące na początku września, 

 z tego powodu mogę podać wiosenny obraz roślinności roli. Z nadejściem maja flora 

 roli zostaje zamaskowana przez rośliny, które się na niej uprawia, i występuje wyraź- 

 niej dopiero wtedy, gdy te wyrosną i pozostawią między łodygami znaczną wolną prze- 

 strzeń. Dzieje się to w czerwcu; w tym czasie zaczyna się więc druga era rozwoju 

 roślin rolnych. Kwitną tu rośliny każdemu dobrze znane: Papaver Rhoeas i Centaur ea 

 Cyanus, z innych Prionitis falcaria, Agrostis Spica venti, różne gatunki rodzaju Vicia 

 i Ervum, oplatające źdźbła zboża, Anthemis aruensis, Matricaria inodora, Galeopsis 

 bifida, Cirsium arvense, Menta Austriaca, Scleranthus annuus, Hypochoeris glabra, 

 Anagallis arvensis, Centiinculas minimus, Radiota linoides, Erigeron acer, Filago 

 montana, F. arvensis, Gnaphalium uliginosum, Neslea paniculata, Jiincus bufonius (na 

 rolach wilgotnych), Valerianella dentata, Convolvulus arvensis i inne. Nieco odmien- 

 niej przedstawia się flora pól ziemniaczanych; tutaj, z powodu większej ilości wolnego 

 miejsca, rozwijają się głównie rośliny wysokie; ważniejszymi ich przedstawicielami są: 

 Chenopodiuni album, Ch. polyspermum, Atriplex patulum, Stachys palustris, Sonchus 

 oleraceus, S. asper, S. arvensis, Crepis biennis, C. teclorum, Galeopsis bifida (rzadko 

 tetrahit), Panicum Crus gali i, Cirsium arvense, Matricaria inodora, Roripa amphibia, 

 R. silvestris, Polygonum convolvulus i Eąuisetum arvense (w różnych formach). 



•i. Flora wąwozów i stoków słonecznych. Charakterystyczna dla flory kwar- 

 cytów i lóssu przez swe ubóstwo w stosunku do flory wapiennej; stosunkowo najlepiej 

 rozwija się na miejscach słonecznych, więcej pochyłych. Z krzewów, tu należących, 

 spotyka się najczęściej: Juniperus communis, Prunus spinosa, Rosa canina, Lycium 

 halimifolium, Evonymus europaeus, czasem Salix i Quercus, z innych roślin: Diant- 

 hus Carthusianorum, Calamintha clinopodium, Calamintha Acinos, Galium verum, 

 G. mollugo, G. aparine, Agrimonia Eupatoria, Campanula patula, C. Trachelium, 

 Polygonum dumetorum, Helichrysum arenarium, Medicago falcata, Ononis hircina, 

 Genista tinctoria, Knautia arvensis, Scabiosa ochroleuca, Dactylis glomerata, Agro- 

 stis, Melandryum pratense, Ranunculus acer, Pimpinella saxifraga, Helianthemum 

 Chamaecistus (rzadko), Daucus Carota, Mentha longifolia, Linaria vulgaris, Centau- 

 rea Jacea, C. Scabiosa, Hieracium umbellatum. 



4. Flora łąk i brzegów rzeczek. Zajmuje stosunkowo mały obszar w oko- 

 licy gór Świętokrzyskich, podobnie jak bagna lub torfowiska, które należą tu do rzad- 

 kości; z tego powodu odpada z flory Łysogór stosunkowo znaczna ilość roślin bagien- 

 nych. Wszystkie łąki leżą po brzegach rzeczek i bywają w pewnych porach, podczas 

 wezbrania potoków zalewane; z tego powodu trudno nieraz osądzić, czy one są stale 

 wilgotne lub suche, czy też tylko przez pewien czas. Rośliność ich nie jest stała; ulega 

 zmianom, zależnie od tego, jakie nasiona woda zkądinąd przyniesie; często bowiem 

 spotyka się na nich rośliny już to leśne, już też z miejsc suchych, np. Geranium Ro- 

 bertianum, Melampyrum nemorosum, Sieglingia decumbens, Linaria vulgaris, Echium 

 vulgare, Pimpinella saxifraga. (Do takich łąk należy zwłaszcza łąka w Dembniaku). 

 Do stałych mieszkańców tych łąk należą: Juncus bufonius (zawsze gromadnie i w wiel- 

 kiej ilości), J. lamprocarpus, J. compressus, Eąuisetum palustre w różnych formach, 

 Triglochin palustris, Trollius europaeus (rzadziej), na łąkach wilgotniejszych, — Antho- 

 xanthum odoratum, Phleum pratense, Alopecurus pratensis, A. geniculatus, Hokus mol- 

 lis, Dactylis glomerata, Rumex acetosa, R. crispus, Parnassia palustris, Myosotis 



