2 



fosy i wały, tworzy grodzisko, będące przedmiotem moich poszukiwań. O niem wspo- 

 mina F. W. Pokrowskij w swojej archeologicznej mapie gubernii kowieńskiej. Mię- 

 dzy innemi podaje, iż znajdowano tam kule armatnie, ale nie zaznacza jakie (chodzi 



to, czy nie były to kule kamienne, tak częste w grodziskach Żmudzi). Przytacza 

 opowieść ludu, iż górę mieli usypać Szwedzi, nosząc ziemię w czapkach swoich, — po- 

 danie, powtarzające się prawie z powodu każdego grodziska. A nadto, opierając się 

 na materyałach Petersburskiej Komisyi Archeologicznej z r. 1888, podaje, iż młodzież 

 miała się w dzień S. Trójcy zbierać tutaj na zabawy. Osobiście opowiadano mi nie- 

 tylko o zabawach, ale i o jarmarkach, które miały odbywać się na Górze Ościkowej. 



1 włościanie z Łaukopień mówili mi o zborach. Ale przy bliższem rozpytywaniu się 

 okazało się, iż mieli na myśli zwykłe majówki, urządzane przez ziemiaństwo okoliczne. 

 O zabawach, na które na Ś. Trójcę miała ściągać ludność okoliczna, a tembardziej 

 o kiermaszach, nic nie słyszeli. 



Z grodziskiem na Górze Ościkowej zaznajomiłem się po raz pierwszy w końcu 

 sierpnia 1909 r. dzięki uprzejmej pomocy p. Michała Romera. Niewielki prze- 

 kop, 6 metrów długości i 2 szerokości, przeprowadzony wtedy przezemnie (na mapie 

 grodziska rów a a), wykazał istnienie obfitującej w różne przedmioty warstwy kulturalnej: 

 znalazłem jedno narzędzie robione z kości, czerepy i t. d.*). Ale badania systema- 

 tyczne prowadziłem dopiero w r. 1911, przyczem zajęły mi one całą drugą połowę 

 sierpnia przy stałej pracy sześciu kopaczy prócz dorywczych robotników, pracujących 

 po parę dni, oraz dzieci do przebierania ziemi. 



L 



Grodzisko na Górze Ościkowej jest kształtów w przybliżeniu owalnych. Najwięk- 

 sza długość jego, idąca w kierunku od południo-południo-wschodu na północo-północo- 

 zachód (na załączonym planie strzałka, wykazująca strony świata, uwzględniła nie pół- 

 noc geograficzną, ale położenie północnego bieguna magnetycznego), wynosi 50 — 52 

 metry, szerokość największa 33 — 35 metrów; niedokładność wymiarów, wynosząca 

 około 2 metrów, pochodzi stąd, że powierzchnia grodziska na krawędzi była nieco po- 

 chyła, i dlatego nie da się krawędzi wyznaczyć dokładnie. Powierzchnia cała grodziska 

 wynosi około 1400 metrów kwadratowych. Wogóle zachowało się wyjątkowo dobrze. 

 Było otoczone ze wszystkich stron podwójnym rzędem wałów i rowów, które miejscami 

 były częściowo już mocno podniszczone. Wał zewnętrzny ma wzdłuż grzbietu swego 

 około 360 — 370 kroków długości. Fig. N° 1 podaje przecięcie pionowe wałów i ro- 

 wów od strony zachodnio-południowej mniej więcej w kierunku długości największej 

 grodziska. Od miejsca A, gdzie kończy się podstawa wału zewnętrznego, wzgórze 

 spuszcza się ku nizinie z pochyleniem w przybliżeniu 35° na przestrzeni 60 — 70 kro- 

 ków. Rys. N° 2 na tablicy I (fotografia) odtwarza widok wałów i rowów w miejscu 

 lepiej zachowanem i odsłoniętem (wały zachowały się dobrze i w innych częściach, 

 ale porośnięte lasem nie nadawały się do fotografowania). 



*) Wychodzący w Sejnach „Saltinis" w N° 36 z r. 1909 zamieścił wiadomość o tern próbnem ko- 

 paniu pod nagłówkiem „Możkienu kalnas" niewielką, ale obfitującą w niedokładności: „przyjechali inżynie- 

 rowie z właścicielem Kowaliszek hr. Komorowskim i rozkopywali górę. Znaleźli w niej kości, żelazne 

 rzeczy. Sądzą, iż dawniej było tu miejsce obronne Litwinów albo bitwa z Krzyżakami lub innemi nie- 

 przyjaciółmi Litwy". 



