19 



wielkich płaszczyznach swoich, boki zaś jego pozostawiono w stanie naturalnym. Roz- 

 miary jego były przynajmniej 2 — 3 razy większe od pozostałego ułomka. 



Inny ułomek, wagi jednego funta 13 łutów, pochodzi także z obrobionego twar- 

 dego piaskowca barwy brunatno-czerwonawej. Boki jego mają 7 l /s i 1 1 centymetrów 

 długości. Całość pierwotna uległa rozbiciu, pozostała tylko część bodaj środkowa bez 

 śladu dawnych boków, a nadto ta część jest jeszcze rozłupana wpoprzek swojej grubo- 

 ści, tak iż niepodobna wysnuwać jakichkolwiek wniosków o wielkości lub grubości sa- 

 mego kamienia. 



Nadto znaleziono jeszcze pięć innych ułomków takich wielkich wygładzonych ka- 

 mieni, robionych tak samo z twardego kamienia, ale są tak nieznacznych rozmiarów 

 i tak połupane. że na ich zasadzie niepodobna nic zgoła wyrzec o całościach, z któ- 

 rych pochodzą. Możliwa nawet, iż pochodzą z większych osełek. Jeszcze trudniej wy- 

 rokować o innych ułomkach w liczbie trzech. Tutaj także wymieniamy jeszcze jeden 

 ułomek: ułomek ów jest odłupanym kątem większego kamienia, z twardego piaskowca 

 tej samej barwy, brunatno-czerwonawej ; boki jego, prawie prostopadłe do siebie, mają 

 6 i 7 centymetrów długości ; pozostały obie wielkie płaszczyzny, z których jedna była 

 wygładzona, druga zaś naturalna; powierzchnie boczne, o ile pozostały w stanie da- 

 wnym, wykazują niejakie ślady obrabiania. Ale grubość kamienia, — zaledwie 2 cen- 

 tymetry, — świadczy, iż musiał służyć do innych celów, niż kamienie powyżej rozpa- 

 trzone, mające grubość o wiele większą. Gdyby nie znaczne rozmiary, możnaby ten 

 ułomek wziąć za część osełki. 



2) Osełki. 



a) A zatem na miejscu pierwszem osełki, na których ostrzono narzędzia płaskie. 

 Takich osełek większych znaleziono cztery. 



Jedna osełka, długa a wązka (największa szerokość wynosi około 4 cm., długość, 

 prawie wszędzie jednaka, 7 cm , grubość 2 cm.; waga osełki 7 łutów), jest zrobiona 

 z białego miękkiego piaskowca. Gładka na jednej ze swoich powierzchni, nadto ma 

 jeszcze jeden z boków wytarty; wygładzona powierzchnia jest nie płaska, lecz wygięta. 



Osełka z piaskowca marglowatego, bodaj ułomek większej całości. Waga osełki 

 wynosi 6 łutów; jej wymiary są następujące: grubość około 2 cm., długość 8 cm, w końcu 

 szerokość, odpowiednio do miejsca, 2 ■ — 4 cm. 



Kawałek długiego, płaskiego kamienia piaskowego, którego długie boki są wzglę- 

 dem siebie równoległe, oba końce wpoprzek długości zostały odłamane; grubość ka- 

 mienia 2 cm.; szerokość 6 — 7 cm., długość obecna 6 cm., waga 20 łutów. Boki ró- 

 wnoległe są obrobione, jedna z wielkich płaskich powierzchni jest wytarta w miejscach 

 bardziej wystających, druga pozostała w stanie naturalnym. Wszystko wskazuje na to, 

 iż osełka znajdowała się dopiero w okresie początkowym swego zastosowania. 



Kawałek płaskiego twardego piaskowca barwy brunatno-czerwonawej, grubości 2 

 cm.; jedna z powierzchni, a także częściowo boki z lekka wygładzone bez dalszych 

 śladów większego użycia (wymiarów innych nie da się wyznaczyć). 



Prócz tego trzy osełki mniejsze: jedna — 5 cm. długości, 31 szerokości, 7 mm 

 grubości; druga 5 cm. długości, H — 3 cm. szerokości, 10 mm. grubości; trzecia 4 cm. sze- 

 rokości (długość nie da się oznaczyć) i około 10 mm. grubości. Pierwsza z czerwo- 

 nego, dwie pozostałe, z białego piaskowca, mają obrobione boki, ale same nie były 

 w użyciu. 



b) Są osełki, na których gładzono lub ostrzono narzędzia wązkie, w rodzaju szy- 

 deł, grotów i t. d., o czem świadczą żłobki, znajdujące się na powierzchni takich ka- 

 mieni. 



