34 



Znaleziono nieco przedmiotów z rogu robionych. 



Z rogu jest krążek, odtworzony na tabl. XI, N» 32. Średnica jego, wynosząca 

 69, względnie 65 mm., świadczy o tern, że zrobiono go z potężnego rogu (grubość 

 krążka, przedziurawionego w pośrodku, wynosi 10 mm.). Z rogu jest też przedmiot mocno 

 uszkodzony, tabl. XI, J\° 31, z niewidocznym na rysunku otworem z jednego boku, 

 ale nie przechodzącym na wskroś przez sam przedmiot. Dochowały się liczne rękoje- 

 ści do narzędzi, wszystkie uszkodzone. Rękojeści te są przyozdobione na jednym 

 z końców swoich daszkami, utworzonymi przez wystający skrawek kości (tabl. XI J\« 18 

 i 19), to znowu idącym dokoła walca szerokiem wyżłobieniem (Ne 19), lub paru rów- 

 noległemi, węższemi (JMb 18), albo kółeczkami wyrzeźbionemi na powierzchni z punk- 

 tem w pośrodku (N° 20). Takich rękojeści jest cztery, a nawet pięć, bo do ich licz- 

 by trzeba prawdopodobnie zaliczyć obrobiony kawałek rogu z występem na boku (tabl. 

 XI M 21). Z pośród tych rękojeści tylko rękojeść tabl. XI N° 19 dotrwała w całej 

 swojej długości, pomimo uszkodzeń — 85 mm. w linii prostej; część dolna, uszko- 

 dzona, była trzymana w ręku, w główce zaś wyrzeźbionej a widocznej na rysunku, 

 znajduje się otwór dla umocowania szydła; w innych rękojeściach główkę trzymano 

 w ręku, otwór był po stronie nieozdobionej. Nadto znaleziono 7 kawałków obciosa- 

 nych rogu (w tej liczbie dwa ostrokręgi pochodzące z wierzchołków rogu i 5 walców 

 odciętych z części środkowej), które są z gruba obciosane i przeznaczone były, ażeby 

 służyć jako rękojeści. Kawałki te są 29 — 82 mm. długie; w jednym z nich znajduje 

 się otwór dla szydła, ten obciosek służył widocznie już jako rękojeść; drugi jest na 

 wskroś przedziurawiony (otwór ten zdaje się jest naturalnem wydrążeniem). Wszy- 

 stkie te kawałki są przecięte prostopadle do osi głównej — jeden przez odrąbywanie, 

 pięć dzięki przepiłowaniu, w końcu w jednym powierzchnia przecięcia została troskli- 

 wie wyszlifowana i uniemożliwia dalsze wnioski. Możliwa, że dokonywano przepiło- 

 wania za pomocą krzemienia, na jednym z kawałków rogu w przecięciu widać aż sie- 

 dem różnych płaszczyzn piłowania; poczem, po przepiłowaniu warstwy zewnętrznej 

 rogu, odłamywano kawałek od rogu. Płaszczyzny piłowania wyglądem swoim świad- 

 czą, iż w postaci piły używano narzędzia bardzo pierwotnego, niemetalicznego. Nato- 

 miast przerąbywania, widocznego na jednym kawałku, dokonano ostrem narzędziem, 

 a takiem narzędziem mógł być duży nóż żelazny lub topór. Nadto znaleziono jeszcze 



kawałek rogu, 180 mm. długości, 26 — 30 mm. szerokości, obciosany z boków, ze żło- 

 bkiem idącym w pośrodku przez całą długość obcioska (tabl. IX N° 21) — pół-fabrykat, 

 przeznaczony na wyrób jakiegoś przedmiotu. 

 Wogóle znaleziono z rogu: 



przedmiotów różnego użytku (ozdoby) 2 



rękojeści uszkodzonych 5 



kawałków kości, obrabianych na rękojeść 7 



kawałków rogu ze śladami nacinania i ciosania . . 7 



obciosany wiór rogowy 1 



V. 



Przeważają w grodzisku na Górze Ościkowej wyroby z kości. Ale znaleziono 

 także dość znaczną liczbę wyrobów z metalu. Przedmioty użytku codziennego są z że- 

 laza, ozdoby z bronzu. 



