KAZIMIERZ STOLYHWO. 



SPRAWOZDANIE ZE STANU GABINETU ARCHEO- 

 LOGICZNEGO UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO 



W R. I915-ym. 



Powstanie Gabinetu Archeologicznego Uniwersytetu Warszawskiego, datuje się jeszcze z czasów 

 Uniwersytetu Królewskiego*). Komisya Rządowa Wyznań religijnych i Oświecenia publicznego, która 

 zajmowała się organizowaniem Uniwersytetu Królewskiego, rozumiejąc dobrze potrzebę, a nawet koniecz- 

 ność, istnienia instytucyi, która miałaby za zadanie gromadzenie materyalu naukowego z zakresu staro- 

 żytności wogóle, a przedewszystkiem starożytności ziem polskich, w najszerszem tego słowa znaczeniu, 

 utworzyła przy Uniwersytecie „Gabinet Starożytnych Osobliwości", który miał cele powyższe na względzie. 



Aby ułatwić nowoutworzonemu Gabinetowi gromadzenie zbiorów, Komisya Rządowa Wyznań reli- 

 gijnych i Oświeceni;! publicznego rozesłała nawet w r. 1821 do wszystkich ówczesnych Komisyi woje- 

 wódzkich i do Biskupów Katolickich Królestwa Polskiego cyrkularz z propozycyą, aby starano się nama- 

 wiać i przekonywać właścicieli przedmiotów starożytnego pochodzenia do przekazywania ich „Gabinetowi 

 Starożytnych Osobliwości" oraz przesyłania do Warszawy na koszt państwowy. Komisya powyższa wyra- 

 żała nawet zgodę na zakupowanie przedmiotów starożytnych za umiarkowane wynagrodzenie. 



Pierwszym dyrektorem Gabinetu Archeologicznego był prof. Kazimierz Brodziński, następ- 

 nie zaś zarządzał nim prof. Feliks Bentkowski. 



W r. 1831, gdy Uniwersytet Królewski został zamknięty, Gabinety Archeologiczny i Numizmatyczny 

 zostały oddane Bibljotece Głównej i pozostawały pod jej opieką do chwili otwarcia Szkoły Głównej, kie- 

 dy to przeszły pod jej zarząd, a która poleciła je staraniom p. Hipolita Skimborowicza. 



Z chwilą przekształcenia Szkoły Głównej na Cesarski Uniwersytet Warszawski, dyrektorami Gabi- 

 netu Archeologicznego mianowani byli kolejno: prof. A. Mierzyński, prof. Adolf Pawiński, 

 wreszcie prof. T. Wierzbowski, pod opieką którego pozostawał Gabinet Archeologiczny aż do cza- 

 sów ostatnich, t. j. do sierpnia 1915 roku. 



Pomimo stosunkowo długiego istnienia i usiłowań ze strony swych dyrektorów, Gabinet Archeolo- 

 giczny nie mógł rozwijać się należycie. Nieznany zupełnie szerszemu ogółowi, powiększał on swe zbiory 

 nadzwyczajnie wolno i jedynie na drodze przypadkowej. Przyczyną tego był przedewszystkiem brak od- 

 powiednich funduszów — w czasie bowiem przynależności do Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego bu- 

 dżet Gabinetu wynosił bodaj czy nie 100 rb. rocznie — a następnie to, że zbiory Gabinetu ulegały 

 uszczupleniu przez wywożenie do Petersburga rozmaitych wartościowych okazów i przedmiotów. Ostatnio, 

 z chwilą wybuchu wojny w r. 1914-ym, podczas nieobecności prof. Wierzbowskiego, rosyjskie 

 władze Uniwersyteckie wywiozły do Moskwy cały szereg cennych przedmiotów, a przedewszystkiem pra- 

 wie cały zbiór numizmatyczny. Pozostały zaledwie te nieliczne numizmaty, które znajdowały się w doi 

 nych szufladach witryn, a których widocznie nie zauważono. 



Wobec takich warunków istnienia Gabinetu nic dziwnego, że rozwija się on powoli, i że zbiory je- 

 go są jeszcze bardzo skromne. 



*) Prof. Teodor W i e r z b o w s k i — Archieologiczeskij Kabiniet Imp. Warszawskolio Uniwiersitieta. Istoriczeskij 

 oczerk. (Izdania archieologiczeskalio i numizmaticzeskaho Kabinieta Imp. Warsz. Uniwiersitieta) Warszawa 1904. 



