Janusz Domaniewski. 



Kilka słów o organizacyi Muzeum Zoologicznego 



przy Muzeum Narodowem w Warszawie. 



Przystępując tu do omówienia projektu organizacyi oddziału zoologicznego Muzeum przyrodniczego 

 przy .Muzeum Narodowem" w Warszawie, z góry zastrzedz się muszę, że oddział ten o ile w skład 

 jego wejdą „Gabinet zoologiczny Uniwersytetu Warszawskiego" i „Muzeum hr. Branic kich we Frascati" 

 bezwarunkowo okaże się ze wszystkich oddziałów przyrodniczych najobszerniejszy. Obie te instytucye 

 razem wzięte posiadają zbiory, które zdolne będą, o ile okażą się po temu odpowiednie środki, postawić 

 dział zoologiczny przyszłego Muzeum odrazu na poziomie wymagań, zarówno pod względem dydaktycz- 

 nym, jak i naukowym. 



Zbiory te, które Warszawa posiada głównie dzięki ofiarności hr. Branickich oraz niezmordowanej 

 pracy i inieyatywie Taczanowskiego, szczególniej bogato przedstawiają się pod względem ornitolo- 

 gicznym. I jakkolwiek daleko im do tego by módz równać się z instytucyami tego rodzaju, które bo- 

 gactwem materyałów, oraz postawieniem w nich pracy naukowej zyskały sobie miano pierwszorzędnych 

 po tej i tamtej stronie oceanu, to jednak razem wzięte i włączone do instytucyi żywej, w której praca 

 naukowa mogłaby nareszcie uderzyć tętnem zachodu, mogą znowu przypomnieć światu swe złote lata. 

 Owe czasy, gdy wyprawy naukowe czynione głównie sumptem Branickich ze wszystkich niemal stron świata 

 wciąż nowe przywoziły zdobycze, —owe niezapomnianedla każdego polskiego przyrodnika dni, kiedy Dybow- 

 ski — zesłaniec polityczny, zbrojny jedynie w swą niezłamaną żadnemi przeciwnościami energię i święty 

 ogień nauki, pracując w warunkach wprost niemożliwych, otwiera dla wiedzy we wchodniej Azyi nowe 

 horyzonty, a potem wciąż duchowo z Warszawą i organizatorami „Gabinetu zoologicznego" związany, 

 jedzie badać Kamczatkę i coraz to nowemi zasila Warszawę zbiorami. Owe, roznoszące po szerokim 

 świecie polskie imię, podróże Sztolcmana i Jelskiego po południowej Ameryce, które dostarczyły 

 Muzeom Warszawskim rzeczy bezcennych, wydartych z narażeniem zdrowia i życia niezbadanym pusz- 

 czom Gujany i Peru oraz śnieżnym szczytom And. A potem wciąż nowe, nadsyłane niemal aż do 

 ostatnich czasów materyały Kalinowskiego, w znakomitej szkole prof. Dybowskiego kształconego 

 eksploratora Azyi wschodniej i Peru. Wreszcie zbiory Jankowskiego, towarzysza Dybowskiego, 

 Godlewskiego, Barey'a, Parvex'a, Wałeckiego i wielu innych złożyły się na te skarby. 



Były to owe czasy, gdy w ścianach „Gabinetu zoologicznego" w skromnej pracowni jego ówcze- 

 snego kustosza bierze natchnienie cały szereg podróżników i badaczy, których imiona zagrzmiały później 

 głośnem echem w nauce wszechświatowej. Że wspomnę tu choćby imię Pr ze wa lski e g o, który ze 

 czcią się wyraża, iż pokolenia przeminą, a takiego człowieka jak Taczanowski Polacy nie będą mieli. 

 1 trzeba tu się zgodzić ze znakomitym badaczem Azyi. Bo jeśli głębokiemu poczuciu obywatelskości lir. 

 Branickich należy zawdzięczać duże środki materyalne, któremi hojną szafowali dłonią, to nie mała 

 jest tu i zasługa Taczanowskiego, że je odpowiednio zużytkować potrafił. 



Jeślim tu przypomniał pokrótce tych kilka nazwisk i czynów z nimi związanych, to tylko dlatego 

 by wskazać, że Warszawa ma poJ tym względem swoje tradycye, i że naszym jest obecnie obowiązkiem 

 owe tradycye godnie podtrzymać. 



