17 



A) Doświadczenia ze zwalczaniem ostrożenia polnego (Cirsium arvense), przeprowadzone 

 w ogródku przy Ogrodzie botanicznym, dały wyniki następujące: 



1) Przycinanie łodyg nadziemnych do połowy lub przy samej nasadzie nie niszczy rośliny, lecz 

 powoduje silne rozgałęzienie przyciętych łodyg, opóźnia jednak w wysokim stopniu ich kwitnienie. 



2) Posypywanie młodych łodyżek ostrożenia polnego kajnitem lub saletrą powoduje plamy na 

 liściach i ich obumieranie, lecz nie powstrzymuje prawie wcale rozwoju samej rośliny, skutkiem czego 

 praktycznego zastosowania mieć nie może. To samo dotyczy skrapiania ostrzeni 10 i 14% wodnym roz- 

 tworem siarczanu żelaza. 



Co się tyczy rozmnażania się Cirsium arvense, to zauważono co następuje: 



1) W jednym koszyczku znajduje się przeciętnie 80 nasion (ziarnczaków). 



2) W każdym koszyczku część nasion nie wykształca się należycie i nasiona takie nie kiełkują 

 (około 10- 15$). 



3) Pierścień wraz z włoskami, stanowiącymi puch na ziarnczakach ostrożni, u niektórych ziarn- 

 czaków odrywa się przed rozwianiem ich z koszyczka, skutkiem czego padają one tuż przy samej roś- 

 linie, w przeciwstawieniu do pozostałych ziarnczaków, u których pierścień z puchem nie opada tak łatwo, 

 i które skutkiem tego przez wiatry dalej roznoszone bywają. 



Zdaje się zresztą, że rozmnażanie płciowe, t. j. zapomocą nasion, u chwastu tego odsunęło się 

 na plan drugi wobec łatwości, z jaką mnoży się on drogą wegetacyjną — zapomocą kłączy. Wynika 

 to również z obserwacyi robionych w Morach na poletkach, specyalnie do obserwacyi nad chwastami 

 przeznaczonych. (J. Trz e b i ń s k i). 



B) Obserwacye nad chwastami w Morach były prowadzone i w roku sprawozdawczym, przy- 

 czem w dalszym ciągu stwierdzono wypieranie chwastów rocznych ogrodowych przez trwałe i polne. 

 Z gatunków trwałych coraz więcej miejsca zajmuje perz (Agropyrum repens) i brodawnik lekarski (Ta- 

 raxacum officinale). Z gatunków nowych zauważono w tym roku Eąuisetum arvense (skrzyp polny) oraz 

 Ranunculus repens (jaskier rozłogowy). Z gatunków rocznych w dużej ilości pojawił się bodziszek 

 drobnokwiatowy (Geranium pusillum) i rumianek lekarski (Matricaria Chamomilla). Wyrastająca 

 w bardzo wielkiej ilości pod jesień komosa biała (Chenopodium album) zaczyna coraz bardziej ustępo- 

 wać miejsca innym gatunkom chwastów. To samo dotyczy chwastu Matricaria discoidea, również w la- 

 tach poprzednich np. w 1913 roku rozrastającego się na poletkach bardzo obficie. Ciekawą rzeczą jest, że 

 dwa chwasty z rodziny krzyżowych, a mianowicie ognicha (Raphanus Raphanistrum) i gorczyca polna 

 (Sinapis arvensis) trafiają się na poletkach z chwastami w bardzo małej ilości, gdy tymczasem silnie 

 zachwaszczają okoliczne pola uprawne. (J. Trzebiński). 



18) Obserwacye nad występowaniem chorób i szkodników roślin uprawnych. 

 Z powodu trudności, z jakiemi związane były wszelkie dalsze wycieczki, również i w tym roku 



musiano się ograniczyć do najbliższych okolic Warszawy. A mianowicie kierownik zbierał dane i mate- 

 ryały odnośne w okolicach Czerniakowa, Willanowa, Mór, Józefowa, Świdra i Otwocka, p. Wł. Gorjacz- 

 kowski przeważnie w okolicach Mor, Otwocka i Nasielska, p. Zofja Zweigbaumównaw okoli- 

 cach Skolimowa i Konstancina. 



19) Inne prace naukowe. 



Prócz powyższych doświadczeń kierownik Stacyi rozpoczął opracowanie zebranego na Stacyi 

 Ochrony Roślin materyału z teratologii roślin oraz rzadszych roślin kwiatowych w okolicach Warszawy, 

 panna Zofja Z w e i gb a u m ó w n a zaś zajęła się opracowaniem grzybów pasorzytniczych na roślinach 

 kwiatowych, zebranych w latach 1904 — 12 przez kierownika w okolicach Smiły gub. Kijowskiej; p. Wł. 

 Gorjaczkowski wreszcie rozpoczął w grudniu doświadczenia nad zwalczaniem mszycy krwawej 

 (Schizoneura lanigera) na drzewach owocowych zapomocą siarkowodoru, i kleszczyków, uszkadzających 

 ziarna koniczyny, zapomocą siarczku węgla. 



B) Działalność popularyzatorska Stacyi Ochrony Roślin. 



Porady. W roku sprawozdawczym udzieliła Stacya 113 porad. Większość porad (102) odno- 

 siła się do chorób i szkodników roślin ogrodniczych; od rolników otrzymano zaledwie 11 zapytań. 

 Z ogólnej liczby 113 porad na ustne przypada 83, na piśmienne 30 porad. 



Co do treści porad, to do szkodników zwierzęcych (przeważnie owady) odnosi się 40 porad, do 

 grzybków pasorzytniczych i bakteryi 46 porad, w 10 wypadkach miano do czynienia z wpływami nie- 

 organicznej natury, 7 zaś porad odnosiło się do kwestyi ogólnych (literatura, metodyka badań pasorzytów). 



Pam. Fizygr. — T. XXIV. — Miscellanea. 



'■i 



