20 



§ 7. Temperatura w Kijowie od r. 1812. 



Dostrzeżenia termometryczne rozpoczęto w Kijowie w r. 1812. Od tego czasu 

 obserwowano temperatury z krótkiemi przerwami w latach od 1846 — 47 i 1848 — 51 

 w różnych miejscach Kijowa, skąd wynika, że istnieją następne pięć seryj dostrzeżeń. 



1) Dostrzeżenia Berlińskiego od r. 1812 — 45 prowadzone w Gimnazyum 

 Miejskiem, polożonem na wysokości 179 m. nad poziomem morza. Termometr był 

 umieszczony wpobliżu drzwi w północno-wschodniej części budynku i dostatecznie 

 ochroniony od promieni słońca. Jednakże dostrzeżenia robione były nie w ściśle okre- 

 ślonych godzinach, a mianowicie rano między g. 6 a 8, w południe i wieczorem mię- 

 dzy 8 a 10. 



2) Dostrzeżenia Hofmana od października 1837 do lutego 1841. Hofman, 

 profesor mineralogii uniwersytetu kijowskiego, posiadał termometr sprawdzony i przy 

 odczytywaniu go zachowywał wskazane ostrożności. Godziny terminowe były: 6, 2 i 10; 

 wysokość nad poziomem morza niepewna. 



3) Dostrzeżenia Czechowicza, profesora fizyki, od 1842 — 45, w 1847 i od 

 1851 — 57 r. Czechowicz mieszkał w najniżej położonej części miasta, osłoniętej 

 ze stron zachodniej i południowej przez wysoki brzeg Dniepru. Termometr, zdaje się, 

 dokładny, wynoszono na zewnątrz przed każdem odczytaniem. Godzinami dostrzeżeń 

 były: od ffyczria do lipca 1842 r.: 8, 2 i 9, a później 7, 2 i 9, przyczem brano naj- 

 pierw w^ru t średnią arytmetyczną, a następnie kombinacyę podwajając ostatnią 

 godzinę. Przerwy i omyłki w dostrzeżeniach Czechowicza dopełnione zostały 

 przez Wilda, zarówno jak i sprowadzenie temperatur terminowych do średnich 

 rzeczywistych. 



4) Dostrzeżenia kijowskiej szkółki leśnej od r. 1854 — 55 i od r. 1858 do sierpnia 

 1862 r. Miejscowość ta leży około 4 kilometrów od miasta na zboczu wielkiego pła- 

 skowzgórza, utworzonego przez wysoki zachodni brzeg Dniepru. Wysokość nad pozio- 

 mem morza była około 175 m. Termometr był sprawdzany i zawieszony na północno- 

 zachodniej ścianie drewnianego domu. W roku 1858 zmieniono według słów ówczes- 

 nego obserwatora Bazinera miejsce dostrzeżeń. Znajdowało się ono w odległości 

 koło 5 kilometrów od uniwersytetu, wśród dębowego lasku. Używany wówczas psy- 

 chrometr był osłonięty z trzech stron z wyjątkiem północnej podwójnemi ściankami 

 drewnianemi. Kombinacya używana była 1 / s (7 + 2 + 9). 



5) Dostrzeżenia przy uniwersytecie od maja 1855. Obserwatoryum meteorolo- 

 giczne znajdowało się w południowo-wschodnim kącie ogrodu Botanicznego i było 

 nieco osłonięte z ENE przez główny gmach Uniwersytetu. Termometry umieszczone 

 były na pierwszem piętrze budynku przy oknie NNE na wysokości 6,7 m. pod powierz- 

 chnią ziemi, i osłaniane płócienną ochroną przed promieniami słońca porannego. 

 Według słów Wilda pomimo wpływu promieniowania słonecznego w tych godzinach, 

 umieszczenie termometrów nad kamiennym budynkiem powinno było opóźniać wska- 

 zania termometrów. Odczytania prawdopodobnie dokonywane były przez studentów 

 uniwersytetu pod kierunkiem profesorów. Używano kombinacyj: % (7 — f- 2 4-2 — |— 9) 

 od maja 1855 do 1869 r. i x /s (7+1+9) od 1870 roku. 



