78 



§ 18. Wartości redukcyjne dla ziem polskich. 



Posiadając poprawki, opracowane przez wyżej wymienionych autorów dla całego 

 szeregu kombinacyj godzin oraz stacyj, należało wybrać odpowiednie dane i wyznaczyć 

 według nich poprawki dla stacyj, położonych na ziemiach polskich. Danych bezpośred- 

 nio przydatnych dla pracy niniejszej okazało się jednak mniej, niż sądzićby można w 

 omówienia licznych materyałów, przedewszystkiem dlatego, że stacyj, dla których opra- 

 cowano poprawki i położonych bezpośrednio u granic Polski, a tembardziej na samym 

 jej terenie, jest niewiele, a i z tych należało odrzucić, na podstawie porównań przebie- 

 gów poprawek, stacye górskie oraz te, gdzie specyalne umieszczenie termografu sprowa- 

 dza swoisty przebieg poprawki (Praga-wieża, Praga-ogród, Potsdam-wieża.) 



Sposoby wyprowadzenia poprawek dla stacyj polskich omówione zostały już w spe- 

 cyalnej rozprawie ! ). Powtórzymy tu jednak niektóre szczegóły objaśniające. DIS za- 

 chodu ziem Polski wzięto za punkty wyjścia poprawkę średnią ze stacyj: (Eberswalde- 

 2 stacye, Ruhleben, Potsdam, Zieloną Górę i Kraków); dla ziem północnych — Króle- 

 wiec i Rygę, dla środkowych — Warszawę, a dla wschodnich i południowo-wschodnich Kijów 

 i Odessę. Królewiec, 4 stacye zachodnie, Zieloną Górę, wzięto według opracowań H. H e n- 

 zego, Rygę, Kijów i Odessę — W i 1 d a, Warszawę — Wł. Gorczyńskiego i Kraków 

 H. W e i g t a. Przytem dla Rygi brakło poprawki dla kombinacyi | (7 a -\- 2 p -|- 2 X 9 p), 

 a dla Kijowa dla kombinacyi \ (7 a -(- 1 p -(- 2 X 9 p), co sprawia, że poprawki w tych 

 razach mają wartość hypotetyczną. 



Poprawki te wypisane zostały na mapkach, a następnie, biorąc po dwie stacye 

 redukcyjne, przeprowadzaliśmy, proporcyonalnie do wartości poprawek, linie przejścia 

 poprawki od jednej do drugiej wartości, a mianowicie: — 0,25, — 0,15, — 0,05, +0,05, 

 -{-0,15, +0,25, i t. d. W ten sposób powstał szereg mapek, na których wydzie- 

 liliśmy dziedziny różnych poprawek dla kombinacyj godzin: \ (7a + lp-{-2X9p) 

 i | (7 a + 2 X 2 X 9 p). 



Jak powiedzieliśmy wyżej, na ziemiach polskich oprócz dwu wyżej wymienionych 

 kombinacyi: {- (7a-J-lp-|-2X9p) używanej na stacyach sieci warszawskiej i nie- 

 których galicyjskich i \ (7a-f-2p-|--2X9p) używanej na stacyach sieci pruskiej i 

 części galicyjskiej, używana jest także kombinacya (7 a -)- 1 p -4- 9 p) na stacyach sieci 

 piotrogrodzkiej. Poprawka ta nie była jednak niezbędna dla opracowywania tempera- 

 tur, otrzymanych na stacyach tej sieci, gdyż odnośne średnie zostały przeliczone przez 

 Warszawskie Biuro Meteorologiczne dla kombinacyi | (7 a ~\- 1 p -\- 2 X 9 p). Ponieważ 

 jednak, opracowując poprawkę dla kombinacyi \ (7a-[- 1 p-f-9p) w ce i ac h pośrednich, 

 zauważyliśmy, jak dobrze (lepiej niż dwie inne poprawki) odpowiada ona wymaganiom 

 co do prawidłowości rozkładu geograficznego na terenie Polski, postanowiliśmy zużyt- 

 kować posiadane materyały dotyczące tej poprawki, a także zająć się zbadaniem jej 

 rozkładu nietylko na ziemiach polskich, lecz i w krajach sąsiednich, dla których nie 

 była obliczona. 



Oprócz trzech powyżej wymienionych poprawek musieliśmy nieraz uwzględniać i 

 inne, dla mniej używanych kombinacyj, na przykład l (6 -f-2 + 10) lub { (7 -f- 12 -f- 9) 

 dla niektórych stacyj galicyjskich, a także wprowadzać poprawki kombinowane, stosu- 

 jąc wagi odpowiadające liczbie lat i wartości poprawek, jeżeli pewna stacya zmieniała 

 kombinacye godzin w ciągu 25-lecia 1886 — 1910. 



') S t. K o s i ń s k a. „O redukcyi temperatur średnich terminowych do t. zw. średnich rzeczywi- 

 stych na ziemiach polskich". Pamiętnik Fizyograficzny t. XXII. Warszawa 1914. 



