146 



nego, gdzie izotermy biegną blizko siebie, staje się zgodnym z kierunkiem równoleż- 

 ników na niewielkiej zresztą przestrzeni. 



Izoterma najniższej temperatury grudnia na ziemiach polskich 5° biegnie z pół- 

 nocy przez Dźwinę pod Połockiem, Dniepr pod Mohylowem ulegając wygięciu ku SW 

 pod wpływem płyty Środkowo -Rosyjskiej, której granicą biegnie dalej ku SE. 



Izoterma — 4°, idąc z północy przez górny bieg Ay Liflandzkiej i dolny przełom 

 Dźwiny, przecina pasy wyżynowe: Święciański i Mińsko -Wileński; między Niemnem 

 a Ptyczem wkracza w kotlinę Poleską i przebiegając wzdłuż dolnego biegu Prypeci 

 przecina Dniepr i Desnę, kierując się dalej granicą płyty Rosyjskiej i dolin lewych 

 dopływów Dniepru. 



Izoterma — 3° wybiega od ujścia Dźwiny Zachodniej, kierując się ku południowi 

 przecina Niemen między pojezierzem Żmudzkiem a Prusko -Mazowieckiem, którego 

 wschodnią część odcina, i dosięga pasa wyżynowego Wołkowysko- Białowieskiego 

 u źródeł Narwi. Biegnąc ku S E przecina kotlinę Poleską w górnym biegu Prypeci 

 i przy ujściu Słucza do Horynia, dosięga (przeciąwszy wyżynę Wołyńską w części 

 północo-wschodniej) źródeł rzeki Teterew i skręcając znowu w kierunku południka 

 przecina wyżynę Ukraińską w połowie odległości między płytą Podolską a Dnieprem. 

 Po dobiegnięciu do dolin dopływów Bohu zwraca się ku wschodowi brzegiem wyżyny 

 Ukraińskiej równolegle do poblizkich nizin wybrzeża Czarnomorskiego i wreszcie prze- 

 cina Dniepr u jego progów poniżej Ekaterynosławia. 



Izoterma — 2° wybiega z morza Bałtyckiego u zachodniego brzegu zatoki Ryskiej 

 poniżej Messaragocem i biegnąc równolegle do brzegów wybrzeżem Kurlandzkiem 

 przez ujście Niemna dosięga wyżyn pojezierza Prusko-Mazowieckiego, wyginając się 

 na nich ku zachodowi. Izoterma ta przecina dalej Narew u jej połączenia się z Bu- 

 giem, obrzeża z południo- zachodu wyżynę Łukowską i, przecinając Bug poraź drugi 

 w okolicy Chełma, wkracza na wyżynę Wołyńską; przecina ją w kierunku południo- 

 wo-wschodnim, również jak płytę Podolską, i doliną środkowego biegu Dniestru 

 wkracza na wyżynę Ukraińską a dalej granicą tej wyżyny i nizin wybrzeża Czarno- 

 morskiego dąży do przecięcia się z Dnieprem. 



Izoterma — 1° wybiega początkowo ku zachodowi z zatoki Gdańskiej między 

 mierzeją Fryską a Pucką, biegnąc łukowato dosięga źródeł Noteci a stąd zachodnią 

 granicą pojezierza Kujawskiego i doliną Warty dąży do Jury Krakowskiej, przecina 

 wyniosłość tę w jej części zachodniej, dolinę Wisły i przedgórza Karpat, wkraczając 

 w dziedzinę gór tych w okolicy Krynicy. Odtąd biegnie Karpatami Lesistymi do Moł- 

 dawii górnej, przecina Seret w biegu górnym, Prut w środkowym i Dniestr w dolnym, 

 a od Dniestru wznosząc się nieco ku północy, dąży niziną wybrzeża Czarnomorskiego 

 do limanu Bohu i przecięcia z Dnieprem nieco powyżej jego ujścia. 



Wreszcie izoterma najwyższej temperatury grudnia 0°, ograniczająca zachodnie 

 kresy ziem polskich, biegnie z zachodniej części wybrzeża Kaszubskiego doliną Odry 

 i po przecięciu tej rzeki wciąż jeszcze w kierunku południka prawie do przedgórzy 

 Sudeckich. Zwracając się ku S E dosięga i przecina Odrę wprost Bramy Morawskiej, 

 a po przecięciu przedgórzy Karpackich wkracza w dziedzinę Karpat. 



§ 42. Izotermy roku na poziomie morza. 



Izotermy roczne mają oczywiście kierunek wypadkowy z kierunków izoterm 

 poszczególnych miesięcy; biegną one z NW ku SE. Najniższą temperaturą śre- 



