147 



dnią roczną 5° posiadają kresy północno-wschodnie nad źródłami Dźwiny Za- 

 chodniej i Dniepru, lecz obszary te leżą już poza granicami ziem dawnej Polski. 



Izoterma 6° biegnie z nad morza Bałtyckiego od ujścia Windawy do Kuldygi, 

 stąd zwraca się ku wschodowi, dosięga południowego krańca zatoki Ryskiej i biegnie 

 doliną Dźwiny dosięgając źródeł Berezyny; dalej przecina ona, wyginając się zlekka 

 ku południo-zachodowi pod wpływem wyżynowej płyty Środkowo -Rosyjskiej, Dniepr, 

 Soż w środkowym biegu i Desnę w górnym i wkracza na tę płytę. 



Izoterma 7° wkracza z morza Bałtyckiego przez północny kraniec zatoki Świeżej 

 i biegnie ku południowi przecinając część pojezierza Prusko-Mazowieckiego. Na tern 

 wyniesieniu zwraca się ku wschodowi i opuszcza pojezierze biegnąc jego południową 

 granicą do rzeki Niemna, którą przecina dwukrotnie w jej załamaniu środkowem nad 

 pasem wyżynowym Wołkowysko- Białowieskim. Dążąc dalej granicą tego pasa wyży- 

 nowego a takiegoż pasa Wileńsko -Mińskiego, przecina kotlinę Poleską u górnego za- 

 łomu Prypeci, Dniepr między Sożem a Prypecią i doliną środkowej Desny wkracza 

 na płytę Rosyjską. 



Izoterma 8° biegnie od ujścia Odry południowo-zachodnim brzegiem pojezierza 

 Pomorskiego, przecina Noteć, jezioro Gopło i Wisłę pod Włocławkiem, dążąc dalej 

 północną stroną doliny Wisły i przez Narew i Bug u ich złączenia się; przecina dalej 

 wzdłuż środkowego Bugu wyżynę Łukowską i południową część doliny Podlaskiej 

 i wkracza na wyżynę Wołyńską, przekraczając Styr i Horyń w ich biegach środko- 

 wych a Słucz w górnym. Stąd, wyginając się ku południowi prawie do płyty Podol- 

 skiej wkracza na wyżynę Ukraińską i dążąc ku wschodowi przecina Dniepr na 50-ym 

 równoleżniku. 



Izoterma 9° biegnie z Europy Środkowej między korytem Odry a przedgórzem 

 Sudeckiem, przecina Odrę pod Opolem i biegnąc zagłębieniem między Jurą Krakow- 

 ską a przedgórzami Karpat przecina dolinę Wisły, wkracza na przedgórza między Bo- 

 chnią a Tarnowem i dąży tymi przedgórzami aż do źródeł Prutu, które przecina zwra- 

 cając się ku wschodowi. Przecina dalej Dniestr i Boh w środkowych biegach i granicą 

 między pobrzeżem Czarnomorskiem a wyżyną Ukraińską dosięga Dniepru, przekracza- 

 jąc go nieco poniżej progów. 



Wreszcie najwyższa temperatura średnia roczna 10° obejmuje wybrzeże morza 

 Czarnego przez liman Dniestru i Odessę. 



Podane powyżej przebiegi lin ij izotermicznych na ziemiach polskich odzwiercia- 

 dlają stosunki temperatury i ich zmiany z miesiąca na miesiąc. Dla pełniejszego scha- 

 rakteryzowania jednak klimatu niezbędnem jest wiedzieć, w jakich granicach wahają 

 się temperatury w ciągu roku w danej okolicy kraju, gdyż wahania te mają doniosłe 

 znaczenie w życiu przyrody i na ich podstawie charakteryzujemy niekiedy klimat jako 

 morski albo kontynentalny. W tym celu oprócz linij izotermicznych zostały wykreślone 

 linje jednakowych amplitud temperatury, to jest różnic między najzimniejszym a naj- 

 cieplejszym miesiącem w roku. 



§ 43. Przebieg izoamplitnd na ziemiach polskich. 



Ponieważ zarówno lato jak i zima łagodzone są wpływem morskim, więc na zie- 

 miach polskich izoamplitudy maleją w miarę posuwania się od obszarów kontynental- 

 nych Rosyi ku morzu. 



