158 



Nieco poniżej, również ze wschodniego wybrzeża zatoki Ryskiej biegnie izoterma 

 10°, obiegając z północo -zachodu wyżyny pojezierza Żmudzkiego. Pomiędzy Lipawą 

 a Kłajpedą wkracza ona z lądu na morze Bałtyckie i przecina zatokę Gdańską nieco 

 poniżej mierzei Puckiej. 



Izoterma 11° biegnie z północnej części płyty Środkowo -Rosyjskiej zlekka odchy- 

 lając się od 57° równoleżnika, przecina zatokę Ryską w jej części południowej, obrzeża 

 w pobliżu izotermy 10° z północo -zachodu wyniosłość pojezierza Żmudzkiego i wkra- 

 cza na morze Bałtyckie nieco powyżej Kłajpedy. Przecinając Bałtyk powyżej mierzei 

 Kurońskiej i Świeżej, wkracza na wybrzeże w delcie Wisły i stąd biegnie dalej ku 

 zachodowi, oddzielając nizki pas wybrzeża Pomorskiego od wyniosłości tegoż pojezierza. 



Izoterma 12° dąży od źródeł Dniepru południowym brzegiem doliny górnej Dżwi- 

 ny, przecina pojezierze Inflanckie i Żmudzkie wygięciem ku północy, jakby odsunięta 

 przez wpływ doliny Niemna, następnie przez Niemen u jego ujścia, zalew Kuroński 

 i deltę Wisły, wkracza na pojezierze Pomorskie, które przecina w części południowej, 

 dosięgając Odry w jej dolnym biegu. Temperatura poniżej 12° panuje również na 

 niewielkiej przestrzeni w okolicy stacyi Margrabowa, w środkowej części pojezierza 

 Prusko-Mazowieckiego, jakkolwiek w blizkości przebiega już izoterma wyższa 13°. 



Izoterma 13° dosięga, biegnąc z płyty Środkowo-Rosyjskiej, rzeki Dniepru pod 

 Mohylewem, biegnie ponad doliną Berezyny, a stąd zwrotem ku południowo-, a nastę- 

 pnie północo -zachodowi otacza z południa najwyższe wyniosłości wyżyny Mińsko- Wi- 

 leńskiej. Doliny rzek Niemna i Willi znowu cofają tę linję ku północy, a pojezierze 

 Prusko -Mazowieckie ku południowi. Obrzeżając pojezierze to ze wschodu i południa 

 izoterma 13° dosięga dolnego przełomu Wisły pod Bydgoszczą i, biegnąc dalej dolinami 

 Noteci i Warty, dosięga Odry w okolicy Frankfurtu n/O. 



Druga linja izotermiczna o temperaturze 13° biegnie przedgórzami Karpat Wschod- 

 nich i Zachodnich, zachowując w kształcie swym zarys tego pasma górskiego, przebie- 

 ga Bramę Morawską i dąży ku północo-zachodowi granicą niziny Śląskiej i przedgó- 

 rzy Sudeckich. 



Wreszcie zamknięta linja izotermiczna poniżej 13° obrysowywuje najwyższe wy- 

 niosłości wyżyny Małopolskiej, t. j. góry Kielecko -Sandomierskie i Jurę Krakowską; 

 dosięgając na południu Ząbkowic, Miechowa i Stopnicy. 



Izoterma 14° biegnie ze wschodu przez Desnę, Soż i Dniepr u ich zbiegu, pół- 

 nocną częścią kotliny Podlaskiej i niziny Poleskiej, a obniżając się nieco ku południowi 

 w północnej części wyżyny Łukowskiej, wkracza w dolinę Wisły u ujścia Bugu wąz- 

 kim pasem wysuniętym ku północo-zachodowi, dosięgającym Płońska. Stąd lewym 

 brzegiem doliny Wisły, odepchnięta ku wschodowi przez zimniejszy klimat wyżyny 

 Małopolskiej, dąży ku południowi, przecinając Wisłę w blizkości ujścia do niej Sanu. 

 Doliną Sańsko-Wiślańską wysuwa pas wyższej temperatury ku południo -zachodowi, 

 a napotkawszy przedgórza Karpat Zachodnich zwraca się ku wschodowi, przecina San 

 i dosięga skałek Roztocza pod Lwowem. Stąd biegnie zachodnim brzegiem płyty Po- 

 dolskiej, a następnie zapadliną Pokucia do przecięcia z rzeką Prutem pod Czerniow- 

 cami i dałej ku południowi niziną Mołdawii. 



Wewnątrz tej wielkiej przestrzeni, objętej temperaturą powyżej 14°, a rozciągają- 

 cej się od środkowej Wisły do środkowego Dniepru, znajdują się dwa obszary zam- 

 knięte izotermami poniżej 14°. Są to: wyżyna Lubelska od Puław do Chełma i So- 

 bieszyna do północnych krańców Roztocza i drugi obszar, większy od poprzedniego, 

 a obejmujący prawie całą płytę Podolską, oprócz jej krańców zachodniego i wscho- 

 dniego. 



