162 



Ryskiej. Na linii Ryga — Lipawa przecina półwysep Kurlandzki i wkracza na morze Bał- 

 tyckie, skąd przez mierzeję Pucką znowu wkracza na ląd i, wyginając się ku połu- 

 dniowi na zachodniej części pojezierza Prusko- Mazowieckiego, dosięga ujścia Odry. 



Druga linia izotermiczna 16° otacza, podobnie jak izoterma wyższa w miesiącu 

 poprzednim, znaczną część pojezierza Prusko -Mazowieckiego. 



Izoterma 17° biegnie ze wschodu przez Soż i Dniepr, wkracza w kotlinę Poleską, 

 a następnie w dolinę Narwi, przecina Wisłę pod Bydgoszczą i biegnie dolinami Noteci 

 i Warty dosięgając Odry przy ujściu tych rzek. 



Linia zamknięta temperatury 17" otacza wyższe wyniosłości wyżyny Małopolskiej 

 od Pilicy do Bytomia i od Wielunia do Stopnicy. 



Wreszcie ostatnia linia temperatury 17° obrzeża Karpaty Wschodnie i Zachodnie 

 oraz przedgórza gór Sudeckich, wyginając się lekko ku północy w dolinie Sańsko- 

 Wiślańskiej. 



Pomiędzy te dwie linie temperatury 17°, między Sanem a Wisłą, wkracza pas 

 temperatury podwyższonej 18°, ciągnący się południową stroną doliny Wisły od przed- 

 górza Karpat do ujścia Sanu. 



Linia izotermiczna 18° biegnie z południowej części płyty Środkowo -Rosyjskiej 

 przez Dniepr powyżej Kijowa, dosięga północno-wschodniego krańca płyty Podolskiej, 

 a obiegając ją brzegiem wschodnim i następnie południowym dosięga Dniestru pod 

 Stanisławowem w Galicyi. Następnie zwracając się ku południo-wschodowi, wkracza 

 na przedgórza Karpat Wschodnich i dążąc biegiem Seretu wchodzi na nizinę Mołdawską. 



Izoterma 19° przecina Dniepr poniżej Kijowa, wygina się ku południowi na wy- 

 żynie Ukraińskiej i biegnie równolegle do południowego brzegu płyty Podolskiej do 

 przecięcia z Dniestrem wprost Kamieńca, skąd doliną Dniestru zwraca się ku południo- 

 wschodowi. 



Izoterma 20° biegnie wyżyną Ukraińską do przecięcia z Dniestrem w środkowym 

 biegu, skąd zwraca się ku południo-wschodowi. 



Izoterma 21° biegnie granicą wyżyny Ukraińskiej a wybrzeża czarnomorskiego 

 z północo-wschodu ku południo- zachodowi. Taki sam kierunek ma izoterma 22°, bie- 

 gnąca w pobliżu poprzedniej wybrzeżem czarnomorskiem od dolnego przełomu Dniepru 

 do limanu Dniestru. 



Izotermy sierpnia na poziomie rzeczywistym bardziej jeszcze rozbiegają się na 

 wybrzeżu Baltyckiem, a skupiają na czarnomorskiem, niż w lipcu. 



Charakterystyczne wygięcie posiada izoterma 16° między Dźwiną a wybrzeżem 

 Baltyckiem, a mianowicie podwyższenie temperatury na pojezierzach Inflanckiem i Żmudz- 

 kiem. Podwyższenie to jest tylko względne, wywołane z jednej strony jeszcze ozię- 

 biającym wpływem Bałtyku, a z drugiej już oziębiającym (ku jesieni) wpływem wy- 

 żynowej płyty Środkowo- Rosyjskiej. Stąd na wyżynowem pojezierzu, które powinno 

 mieć temperaturę niższą, panuje temperatura względnie wyższa. Obniżenia temperatu- 

 ry widać na pojezierzu Prusko -Mazowieckiem i Pomorskiem, na wyżynie Małopolskiej, 

 płycie Podolskiej i wyżynie Ukraińskiej, a podwyższenia w dolinie Wisły od Narwi 

 do Noteci, a szczególnie w dolinie Sańsko- Wiślańskiej, w której występuje tempera- 

 tura o stopień wyższa od otaczającej długim a wązkim pasem, ciągnącym się z połu- 

 dnio -zachodu ku północo-wschodowi. 



§ 53. Izotermy września na poziomie rzeczywistym. 



Najniższa izoterma września 11° biegnie z północy, przecinając Dźwinę Zachodnią 

 w biegu środkowym i Dniepr w blizkości źródeł; kierując się ku wschodowi wkracza 

 ona na płytę Środkowo -Rosyjską. 



