163 



Izoterma 12° biegnie z północnego krańca półwyspu Kurlandzkiego obrzeżając 

 w części północnej, a przecinając w południowej pojezierze Żmudzkie. Zbaczając ku 

 południo-wschodowi w dolinie środkowego Niemna izoterma ta biegnie pomiędzy wy- 

 żynami Wołkowyską a Mińsko - Wileńską, wchodzi w kotlinę Poleską pomiędzy Pty- 

 czem a Berezyną, poczem zwraca się ku wschodowi przez Dniepr, Soż i środkową 

 Desnę. Temperatura poniżej 12° obejmuje na południu od tej linii najwyższą część 

 pojezierza Prusko -Mazowieckiego. W pobliżu tego terenu obniżonej temperatury spo- 

 tykamy temperaturę podwyższoną przez przeważający już we wrześniu ocieplający 

 wpływ morza, otaczającą półkolistą linią izotermiczną 13" zatoki Świeżą i Gdańską od 

 Królewca przez Gdańsk do mierzei Puckiej. 



Izoterma 13° biegnie z doliny Odry doliną Noteci, przecina Wisłę u jej dolnego 

 przełomu, wznosząc się lekko ku północy, dąży dalej dolinami Narwi i Bugu, przez 

 nizinę Podlaską i zachodni kraniec kotliny Poleskiej. Biegnąc przez wyżynę Wołyńską 

 ku południo-wschodowi przecina prawe dopływy Prypeci, a dosięgnąwszy źródeł Tete- 

 rewa wznosi się ku północy, przecinając Dniepr i Desnę powyżej ich złączenia. 



Trzecia linia izotermiczną 13° biegnie przedgórzami gór Sudeckich, przekracza 

 Bramę Morawską, dąży dalej Karpatami Zachodniemi, zniżając się na ich przedgórza 

 pomiędzy Sanem a Wisłą, poczem biegnie ku południo -zachodowi przedgórzami Kar- 

 pat Wschodnich do źródeł Seretu. 



Linia temperatur poniżej 13° otacza również wyższe wyniosłości wyżyny Mało- 

 polskiej od Pilicy do Bytomia i od Wielunia do Stopnicy, a także — również linią zam- 

 kniętą—okala północną część płyty Podolskiej. 



Izoterma 14° przecina Dniepr w okolicy Czerkas, zbacza ku południowi na wy- 

 żynie Ukraińskiej, poczem, dążąc południowym brzegiem płyty Podolskiej, przecina 

 Dniestr i wkracza pod Czerniowcami na przedgórza Karpat, a stamtąd do Mołdawii 

 między Seretem a Prutem. 



Izoterma 15° biegnie południową częścią wyżyny Ukraińskiej i przecina Dniestr 

 i Boh w biegach środkowych, poczem zwraca się ku południowi. 



Izoterma 16° biegnie blizko i równolegle do poprzedniej granicą wyżyny Ukra- 

 ińskiej i pobrzeża czarnomorskiego od dolnego przełomu Dniepru do Prutu, a ostatnia, 

 najwyższa izoterma września 17°, dąży wybrzeżem czarnomorskiem w blizkości limanów 

 rzecznych z północo-wschodu ku południo-zachodowi. I we wrześniu izotermy w po- 

 bliżu morza Czarnego biegną jeszcze blizko i równolegle do siebie. 



W miesiącu tym morze zaczyna już wywierać wpływ ogrzewający; dlatego też 

 na wybrzeżu Bałtyku izotermy 11" i 12" podniesione są ku północy, a izoterma 13° 

 obejmuje zatoki Świeżą i Gdańską, daleko na północy od głównej linii izotermicznej 

 o tej temperaturze. Podwyższenie temperatury występuje również w dolinach rzecznych 

 od Bugu przez Narew, Wisłę i Noteć do Odry, a jeszcze silniej w dolinie Wisły i Sa- 

 nu, tworząc tu pas znacznie wyższej temperatury. Oziębienia widzimy na pojezierzu 

 Prusko- Mazowieckiem na niewielkiej przestrzeni dokoła stacyi Margrabowa, na wyży- 

 nie Małopolskiej, płycie Podolskiej i wyżynie Ukraińskiej. 



§ 54. Izotermy października na poziomie rzeczywistym. 



Najniższa izoterma października 5° odgranicza płytę Środkowo -Rosyjską, przeci- 

 nając źródła Dźwiny Zachodniej, Dniepru, Sożu i Desny. 



Izoterma 6° biegnie z północy przecinając Dźwinę pod Dźwińskiem, wyżyny Świę- 

 ciańską i Mińsko- Wileńską, poczem wkraczając w dolinę Berezyny kieruje się ku wscho- 

 dowi przez górny Dniepr, Soż i Desnę. 



