177 



średniego pojedynczej obserwacyi (E), błędu prawdopodobnego obserwacyi poszczegól- 

 nej (e) i błędu prawdopodobnego średniej (m). Pozatem, według tychże wzorów, na 

 1000 lat dostrzeżeń w założeniu, że zmienność temperatury jest zupełnie przypadkowa, 

 przypada 736 lat w których odchylenie przewyższać może połową błędu prawdopodo- 

 bnego średniego e, i 500, 177, 44 i 7 takich lat w których przewyższają one błąd pra- 

 wdopodobny i jego wartość podwójną, potrójną i poczwórną; dla okresu 50-letniego 

 liczby te będą: 37, 25, 9, 2 i 0. W Tab. XXXVIII podane zostały wartości błędów 

 prawdopodobnych dla temperatur średnich dla 16 miejscowości; są to mianowicie: Mar- 

 sylia, Greenwich, Stockholm, Berlin, Kraków, Warszawa, Wilno, Ryga, Kijów, Mikoła- 

 jów, Archangielsk, Ługań, Astrachań, Ekaterynburg, Barnauł i kopalnia Nerczyńska. 



Rozkład geograficzny stacyj, od oceanu Atlantyckiego do Nerczyńska w głębi 

 Azyi, powoduje przesuwanie się elementów poszczególnych w kierunku większej 

 zmienności w miarę posuwania się ku wschodowi, gdzie panuje klimat bardziej kon- 

 tynentalny. 



Zauważymy, że liczby miesięcy lub lat, w których odchylenia temperatur miesię- 

 cznych lub rocznych od średnich np. pięćdziesięcioletnich przewyższają (co do wartości 

 bezwzględnej) f, e, 2e, 3e i 4e są przeważnie dość blizkie do podanych powyżej liczb 

 według założeń teoryi błędów przypadkowych. 



§ 61. Przebieg roczny zmienności średniej temperatury powietrza. 



Jak już powyżej zaznaczyliśmy odchylenie średnie (brane bez względu na znak) 

 temperatur miesięcznych od odpowiadających wartości przeciętnych stanowi miarę t. 

 zw. zmienności średniej temperatury powietrza. W Tab. XXXIX podane są wartości 

 zmienności średniej dla 24 stacyj w Polsce (według odchyleń średnich miesięcznych 

 w okresie 25-letnim: 1886 — 1910). W Tab. XL obliczony jest przebieg roczny zmien- 

 ności średniej temperatury powietrza dla 26 stacyj w Eurazyi według odchyleń mie- 

 sięcznych dla okresu 50-letniego: 1851 — 1900. 



TAB. XXXIX. Przebieg roczny zmienności średniej temperatury powietrza w Polsce 

 według średnich miesięcznych dla okresu 25-letniego: 1886 — 1910. 



Marclie annuelle de la variabilite moyenne de la temperaturę de l'air en Pologne d'apres les ecarts des 

 temperatures mensuelles pendant la periode de 25 ans: 1886— 1910. 





I 



11 



III 



IV 



V 



VI 



VII 



VIII 



IX 



X 



XI 



XII 



Śred. 

 Moy. 



Ryga 



2,2 



2,2 



1,7 



1,8 



ijs 



1,4 



U 



1,0 



o;9 



1,4 



1.5 



2,2 



1,6 



Kłajpeda 



2,1 



2,1 



1,5 



1,3 



1.8 



1,4 



1,2 



0,9 



0,8 



1,4 



1,3 



2,2 



1,5 



Królewiec 



2,1 



2,1 



1,6 



1,4 



1,4 



1,3 



1,2 



0,9 



0,8 



1,4 



1,3 



2,1 



1,5 



Ostród 



2,1 



2,1 



1.7 



1,4 



1,3 



1,2 



1,2 



0,9 



0,9 



1,5 



1,4 



2,0 



1,5 





1,8 



1,9 



1,6 



1,3 



1,3 



1,1 



1,2 



1,0 



0.9 



1,5 



1,3 



2,0 



1,4 





2,0 



2,1 



1,7 



1,2 



1,2 



1,2 



1,2 



0,9 



0,8 



1,3 



1,2 



2,0 



1,4 



Frankfurt n/O 



1,9 



2,0 



1,5 



U 



1,2 



1.0 



1,2 



0,9 



0,8 



1,3 



1,3 



1,8 



1,3 





1,9 



2,0 



1,5 



1,1 



1,3 



1,1 



1,1 



0,9 



o.s 



1,3 



1,4 



1,8 



1,4 



Wrocław 



2,0 



2,2 



1,6 



1,1 



1,2 



1,2 



1,2 



0,9 



0,9 



1,3 



1,5 



1,9 



1,4 





2.0 



2,1 



1,4 



1,1 



1,1 



1,1 



1,0 



0,9 



0,9 



1,5 



1,6 



1,9 



1,4 



Kraków 



2,2 



2,2 



1,6 



1,4 



1,1 



1,0 



0,9 



0,!) 



1,0 



1,4 



1,6 



2,0 



1,4 



Silniczka 



2,0 



2,1 



1,5 



1,3 



1,2 



1,0 



1,0 



0.9 



1,0 



1,4 



1,5 



2,0 



1,4 



Warszawa Obs 



2,1 



2,0 



1,6 



1,3 



1,4 



1,2 



1.1 



1,0 



1.0 



1,5 



1,6 



1.9 



1,5 





2 2 



2,2 



1,9 



1,3 



1,3 



1,1 



0,9 



0,9 



1,1 



1,5 



1.8 



2,0 



1.5 



Margrabowa 



2$ 



2,2 



1,9 



1,4 



1,5 



1,2 



1,2 



0,9 



o;o 



1,4 



1,5 



2,1 



1,5 



Wilno 



2,1 



1,9 



1,7 



1,6 



1,9 



1,4 



1,2 



1,2 



1.0 



1,7 



1,6 



2,4 



1,7 



Wielkie Luki 



2,6 



2,4 



2,4 



U 



1,9 



1,3 



1,0 



1,2 



1,1 



1,7 



1,8 



2,6 



1,8 



Pam. Fizyogr. — T. XXIII. — Meteorologia. 23 



