42 



również dwie sztuki Dr. L. Sit o ws ki ofiarował Kom. Fizyograficznej Akademii 

 Umiejętności w Krakowie. Okaz Nr. 597 (-5 30. IX. 1851, Poturzyca pow. Sokal- 

 ski) Muzeum im. Dzieduszyckich we Lwowie, uważany przez Taczanowski e- 

 g o (47) i Dzieduszyckiego (77) za Parus borealis S e 1 y s, należy również do 

 tej formy. Bliższe szczegóły życia i rozmieszczenia pionowego tej sikory w naszych 

 górach nie są znane. Okaz Muzeum Dzieduszyckich świadczyłby o tern, że przy- 

 najmniej część osobników spuszcza się na jesieni w doliny. 



Poecile lugubris lugubris (Te mm.). 

 Parus lugubris — Kar liński 42. 



Sikora ta zamieszkuje półwysep Bałkański, w kierunku północnym gnieździ się 

 po Istryę, Krainę, Dalmacyę, południowe Węgry, Siedmiogród i Rumunię. 



Karliński pisze (42), że niektóre zebrane przez Kocyana sikory oznaczone 

 były przez Victora Tschusi zu Schmidhoffen jako Parus lugubris. K o c y a n 

 jednak nic o tern nie wspomina. W muzeum Zakopiańskiem nie znalazłem tej siko- 

 ry. Wobec tego niewiadomo jak dane Karlińskiego traktować. Należy tu jednak 

 zaznaczyć, że niema w tern nic nieprawdopodobnego, by sikora ta zjawiała się w na- 

 szych górach. Można nawet z wszelką pewnością twierdzić, że gnieździ się ona we 

 wschodnim Beskidzie, albowiem w multańskich Karpatach, jak to wykazał Dom- 

 browski, jest dość liczna. 



Lophophanes Kaup. 



62. Lophophanes cristatus cristatus (L i n n.). 



Parus cristatus L. - Zawadzki 3 Parus cristatus L. - J a c h n o 27 



Parus cristatus Gess. -Wodzicki 6 Parus cristatus - S c h a u e r 34 



Parus cristatus L i n n. - W o dz i c k i 7 Parus cristatus L i n n. - Dzi edu s zycki 39 



Parus cristatus L. - N o w i c k i 22 Parus cristatus Lin. -Karliński 42 



Parus cristatus - Schaitter 26 Parus cristatus Linn. - Kocyan 50 



Kraina gniazdowania sikory czubatki przedstawia się w sposób następujący: na 

 półwyspie Skandynawskim dochodzi 64° półn. szer. i na tej szerokości ciągnie się do ujścia 

 Dźwiny północnej, poczem opuszcza się do południowych części gub. Wołogodskiej, 

 północnych powiatów Kazańskiej (należy przypuszczać, że zajmuje również południo- 

 we powiaty Wiatskiej) i południowych okolic Permskiej. W tej ostatniej gubernii si- 

 kora czubatka jest zresztą bardzo rzadka, a w Ufimskiej bywa już tylko przypadko- 

 wo. Począwszy od gub. Permskiej południowa granica tej sikory idzie przez guber- 

 nie: Kazańską, Symbirską, Penzeńską i Tambowską, dalej na zachód granica ta jest 

 nieznana, wiadomo tylko, że sikora czubatka nie gnieździ się w gub. Woroneskiej 

 i Orłowskiej, gnieździ się jednak znów w gub. Kijowskiej, skąd przez Podolską docho- 

 dzi do Karpat. Najbardziej zachodnie stanowiska tej sikory leżą na Pomorzu, w Pru- 

 sach Wschodnich, w Królestwie Polskiem i Galicyi. Począwszy od tych krajów na za- 

 chód zastępuje ją L. c. mitratus Brehm, zamieszkująca całą Europę zachodnią i po- 

 łudniową włącznie z Węgrami i Rumunią. 



W Galicyi zarówno na równinach jak i w górach (gdzie posuwa się po górną 

 granicę lasów) występuje tylko L. c. cristatus Linn. i wszystkie okazy galicyjskiego 

 pochodzenia, jakie miałem sposobność widzieć, należą do tej formy. 



