43 



Periparus Selys-Longch. 



63. Periparus ater ater (L i n n.). 



Parus ater Gessn. - Pietruski 2 Parus ater -Jachno 27 



Parus ater L. - Zawadzki 3 Parus ater - Schauer 34 



Parus ater Gess. - Wodzicki 6 Parus ater Linn. - Dzieduszycki 39 



Parus ater Linn. - Wodzicki 7 Parus ater Lin. - Karliński 42 



Parus ater L. -Nowicki 22 Parus ater Linn. -Kocyan 50 



Parus ater- S c h a i 1 1 e r 26 Parus ater L. - Niezabitowski 73 



Północna granica gniazdowania sikory sosnówki począwszy od zachodu na wschód 

 idzie początkowo wzdłuż północnej granicy lasów aż do Archangielska, poczem stop- 

 niowo opuszczając się na południowy wschód dochodzi do Uralu przez północne czę- 

 ści gub. Permskiej. Południowa granica idzie od gub. Ufimskiej przez gub. Kazań- 

 ską, Synibirską, Riazańską, Moskiewską, Kałuską, poczem prawdopodobnie przez Czer- 

 nihowską (w Tulskiej i Orłowskiej się nie gnieździ), Kijowską i Podolską dochodzi 

 do Karpat. Dalej na zachód, począwszy od wyżej wskazanej północnej granicy, 

 P. ater ater gnieździ się w całej Europie, za wyjątkiem Anglii, Szkocyi, Irlandyi, Sar- 

 dynii i Hiszpanii, gdzie ją zastępują pokrewne formy. 



W Galicyi wszędzie pospolita, choć na równinach nie tak liczna, jak bogatka lub 

 sikora modra. Naodwrót w górach, sądząc z tego co mówi o niej Kocyan, najpo- 

 spolitsza ze wszystkich sikor. Według Kocyana (50), Zawadzkiego (3), Kar- 

 lińskiego (42) i Wodzickiego (7) gnieździ się po kosodrzewinę. 



Parus Linn. 

 64. Parus major major Linn. 



Parus major Gessn. - Pietruski 2 

 Parus major L i n n. - Z a w a d z k i 3 

 Parus major Gessner-Wodzicki 6 

 Parus major Linn. - Wodzicki 7 

 Mecistura major L. - N o w i c k i 22 

 Parus major - S c h a i 1 1 e r 26 

 Parus major L. - Jachno 27 



Parus major L. - Ł o m n i c k i 28 



Parus major - Schauer 34 



Parus major Linn. -Dzieduszycki 39 



Parus major L i n. - K a r 1 i ń s k i 42 



Parus major L i n n. - K o c y a n 50 



Parus major L. - B r u n i c k i 52 



Parus major L. - Niezabitowski 73 



Północna granica gniazdowania sikory bogatki w Europie idzie od północnego 

 koła biegunowego na półwyspie Skandynawskim, przez północną Finlandyę, okolice 

 Archangielska i dochodzi do Uralu około 61° półn. szer. Pozatem P. m. major gnieź- 

 dzi się w całej Europie prócz Anglii, Szkocyi i Irlandyi, gdzie ją zastępuje P. m. new- 

 toni Prazak, i Korsyki oraz Sardynii, gdzie występuje P. m. corsus Kleinschm. 



W Galicyi wszędzie pospolita. Zimą liczniejsza niż latem wskutek tego, że nad- 

 ciąga wtenczas do nas pewna ilość okazów północnych; zdaje się, że osobniki z naszej 

 szerokości nie usuwają się już na południe. Jak wysoko w górach się gnieździ — 

 dokładnych wiadomości do tej pory nie podano. 



