70 



szych zarysach według danych H a r t e r t a przedstawia się ono w sposób następujący. 

 E. sch. schoeniclus (L.) zamieszkuje całą północną i umiarkowaną Europę. W kie- 

 runku południowym forma ta sięga północnej Hiszpanii, zajmuje całe Włochy, Austryę 

 i północno zachodnie Węgry. Począwszy od Węgier po przez cały półwysep Bałkański 

 (z wyjątkiem południowej Bułgaryi, gdzie występuje E. sch. othmari Hart.) gnieździ 

 się E. sch. canetti (Brehm), forma ta występuje i w południowej Rosyi. Wreszcie 

 E. sch. tschusi Rei ser et Almazy gnieździ się w południowej Rosyi na zachód aż 

 do Dobrudży. 



Co się tyczy Galicyi, to wszystkie okazy, jakie widziałem, należą do E. sch. schoe- 

 niclus L. Potrzos w Galicyi pospolity jest wszędzie na równinach, gdzie tylko znaj- 

 duje odpowiednie warunki bytowania, a więc wilgotne zarośla nad wodami, błota 

 zarosłe trzciną i t. p. W górach zupełnie się nie gnieździ i tylko wypadkowo się tam 

 pokazuje. Na zimę odlatuje, niektóre osobniki zimują na niezamarzających oparzeli- 

 skach. 



113. Emberiza citrinella citrinella (Linn.) 



Emberiza citrinella L. - Pietruski 2 Emberiza citrinella L. - Łomnnicki 28 

 Emberiza citrinella L. -Zawadzki 3 Emberiza citrinella -Sch a u er 34 

 Emberiza citrinella Linn. - Wódz i ck i 6 Emberiza citrinella Linn.-Dzieduszy- 



cki 39 



Emberiza citrinella Linn. -Wodzicki 7 Emberiza citrinella Lin. - Karl iński 42 

 Emberiza citrinella L. - N o w i c k i 22 Emberiza citrinella Linn. - Kocyan 50 

 Emberiza citrinella - S c h a i 1 1 e r 26 Emberiza citrinella L. - B r u n i c k i 52 



Emberiza citrinella L. - J a c h n o 27 Emberiza citrinella L. - Niezabitowski 73 



Z powodu opisania i wyróżnienia ostatnimi czasy około pięciu form geograficz- 

 nych z minimalnemi różnicami, określić geograficzne rozmieszczenie trznadla w Euro- 

 pie, niemając materyału, jest niepodobieństwem. Hartert. (D. Vóg. pal. Fauna) wy- 

 różnia dwa podgatunki: E. c. citrinella L. — „północna Europa, w Norwegii do 70 u półn. 

 szer., w kierunku wschodnim przez północną Rosyę, cała Europa środkowa az do północ- 

 nych Włoch, Francya do północnej Hiszpanii..." i E. c. erythrogenys Brehm — „Ro- 

 sya i zachodnia Syberya, na zachód do Prus Wschodnich, na północ do 64° półn. szer., 

 na wschód do Ałtaju i Jenisieju". Gengler (Om. Jahrb. XXIII) znajduje, że prócz 

 tego można wyróżnić jeszcze dwie formy: E. c. sylvestris Brehm — Niemcy, 

 Austrya, Czechy, Morawy, Styrya, Karyntya, Salzburg, Tyrol, Lotaryngia, Luksemburg, 

 Belgia, Holandya, Francya i Anglia, oraz E. c. romanensis Gengler 1 ) — Rumunia. 

 Prócz tego Awerin (Kharkow, Trav. soc. nat. T. XLV) opisał jeszcze jedną for- 

 mę E. c. somowi ze stepów południowej Rosyi. Rozstrzygnąć o ile te formy mają 

 racyę bytu bez materyału, zgromadzonego z całej Europy, jest niepodobieństwem. 

 Co się zaś tyczy trznadli galicyjskich to, zdaje się, najbardziej zbliżają się one do 

 E. c. citrinella, w każdym jednak razie określenie swoje uważam za bardzo niepewne 

 ze względu na małą ilość widzianych egzemplarzy. 



W Galicyi trznadel jest ptakiem pospolitym przez cały rok. Jak wysoko gnieź- 

 dzi się w górach dokładnych wiadomości brak. 



114. Emberiza cirlus (Linn.) 



Emberiza cirlus L. - Pietruski 2 Emberiza cirlus L. - N o w i c k i 22 



Emberiza cirlus L. - Zawadzki 3 



') Forma ta powinna, zdaje się, nosić nazwę E. c. palukae Parrot (Om. Jahrb. XVI). 



