85 



Co się dotyczy sposobu wykonywania wymiarów samych i układania tablic wy- 

 miarowych, etc, to szczegóły konieczne ogłosiłem w XXII tomie Pamiętnika Fizyogra- 

 ficznego. 



Ażeby dać możność oryentowania się w systematyce działu ryb, o którym tu 

 będzie mowa, podaję nasamprzód podział proponowany przez rzeczonego badacza: 

 L. S. Berga. 



7/1 V 1915 r. Wojnów. 



Część I. Systematyka ryb Kostkopęćhęrzowych, Ostariophysi. 



Rząd I. Ryby zwane Teleostei, Kościoryby (Szkielet kostny). 



Podrząd (Subordo) Ostariophysi (Sagemehl) '). Pęcherzosłuchowe, albo Kost- 

 kopęcherzowe. Cechy główne tego podrzędu. Pęcherz pławny, o ile jest należycie 

 rozwinięty, łączy się za pomocą przewodu krótszego lub dłuższego z kanałem pokarmo- 

 wym. Cztery pierwsze kręgi stosu pacierzowego są znacznie zmienione, odnośnie do 

 swego normalnego wyglądu, bywają one często ze sobą zrośnięte i łączą, za pośred- 

 nictwem drobnych kostek, pęcherz pławny z narządem słuchu (ten przyrząd łączny nosi 

 nazwę przyrządu Webera) 2 ). Zrąb kończyn przednich, czyli płetw piersiowych, połą- 

 czony jest z czaszką. Zrąb kończyn tylnych, czyli płetw brzusznych umieszczony na 

 powierzchni brzusznej. W płetwach grzbietowej i odbytowej bywa tylko jeden promień 

 niestawowaty, nieszczepny, wśpierający; jest on albo giętki, albo sztywny, kolcowaty, 

 i miewa tylną powierzchnię bądź gładką, będź ząbkowaną. Przed tym promieniem 

 wspierającym stoją zwykle drobne, nizkie promienie, w ilości niestałej: 1 — 4. 



Główną, najważniejszą cechą, wspólną dla wszystkich ryb, do tego podrzędu nale- 

 żących, jest budowa czterech pierwszych kręgów stosu pacierzowego. Cecha ta łączy 

 je w jedną grupę systematyczną. Berg dzieli ten podrząd na dwie części, którym 

 nadaje nazwę nadpokrewieństwa — „Superfamilia". Te nadpokrewieństwa są następujące: 

 1) Cyprinoidei, Karpiowate, 2) Siluroidei, Sumowate. Krótką charakterystykę obu nad- 

 pokrewieństw, streszczamy w następującej tabliczce synoptycznej. 



I. Kość podpokrywkowa (suboperculum) wykształcona. Kość szczękowa górna 

 (os maxillare) dobrze rozwinięta. Ciało zwykle łuskami pokryte, wyjątkowo nagie. 

 Płetwy tłuszczowej zwykle brak. 



Cyprinoidei. Karpiowate. 



II. Kość podpokrywkowa {suboperculum) nie wykszłałcona. Kość szczękowa gór- 

 na szczątkowa. Ciało albo nagie, albo tarczkami pokryte (Łusek nigdy niema). Płetwa 

 tłuszczowa zawsze obecna. 



Siluroidei. Sumowate. 



Podrząd Ostariophysi obejmuje tylko część dawniejszego działu Physostomi, 

 Mullera, a mianowicie te formy, u których cztery pierwsze kręgi stosu pacierzowego 



') M. Sagemehl. Beitrage zur vergleichenden Anotomie der Fische. Morph. Jalirb. X. 1885 

 [Ostarion = mała kostka. Physa = pęcherz). 



-) O. Thilo. Die Bedeutung der Weber'schen Knóchelchen. Zool. Anz. XXXII 1908 p. 

 777 789. J. Nusbaum, Anat. Anz. 1908. XXXII p. 513 532 (o rozwoju kostek W e be r a u kar- 

 pia, Cyprinus Carpio L ). 



Pam. Fizyogr. T. XXIII. Zoologia. 12 



