116 



plamami dużemi, obłoczkowatemi ciemnemi. Płetwy dolne bezbarwne; pod- 

 czas tarła barwią się na różowo. 



Opis. Ciało wydłużone wrzecionowate. Długość głowy zwykle większa od wy- 

 sokości ciała. Głowa z boków ściśnięta, wysokość jej w okolicy oczu jest większa, 

 aniżeli szerokość, czyli grubość głowy w tern miejscu; wysokość zaś, mierzona u cie- 

 mienia znacznie jest większa od szerokości głowy, w temże miejscu mierzonej. Szpara 

 ustna mała, przez pół dolna, szczyt szpary ustnej leży w poziomie dolnego brzegu oka. 

 Szczęka górna jest lekko wygięta, tylny jej koniec dochodzi na tył po linię, biegnącą od 

 przedniego brzegu oka. Stawowate połączenie dolnej szczęki z czaszką, leży pod sze- 

 rokością przedniej 1 i3 części oka. Długość dolnej szczęki jest równa wysokości trzonu 

 i większa od szerokości czoła pomiędzy oczami, natomiast długość szczęki górnej jest 

 mniejsza od szerokości czoła. Kostka przedoczodołowa (Praeorbitale) jest trójkątna, 

 dosięga do brzegu oka, długość jej dorównywa 2 / 3 średnicy oka. Pierwsza kostka pod- 

 oczodołowa jest bardzo wązka, tylny jej koniec sięga do linii środka oka; druga kostka 

 podoczodołowa (Suborbitale) jest tak wązka jak pierwsza, jej tylny koniec leży w po- 

 ziomie połowy wysokości oka ; trzecia kostka podoczodołowa jest niewielka, jej średnica 

 pozioma jest znacznie mniejsza od średnicy pionowej i wynosi h średnicy oka. Błony 

 skrzelowe przyrastają naprzeciw linii, biegnącej od tylnego brzegu kości przedpokry- 

 wowej. Wyrostki łuków skrzelowych, są nizkie, rzadko wzdłuż łuków rozmieszczone; 

 bywa ich tylko 8 na łuku pierwszym. Zęby połykowe dwuszeregowe, w ilości 2 — 5/4 — 2, 

 wyjątkowo 2 — 5/5 — 2, albo 2 — 4/4 — 2 lub 2—4/5 — 2. Kostka podniebieniowa, 

 albo wyrozubia („Żarnowka" po rosyjsku) jest mała, o kształcie sercowatym. Oczy 

 osadzone są wysoko; czoło płaskie; przestrzeń pomiędzy nozdrzami wypukła. Śred- 

 nica oka zawiera się w szerokości czoła średnio 1, 3 razy. Linia naboczna, bądź cała, 

 bądź przerywana. Łuseczki, leżące nad linią naboczną, mają jądro centralne; promie- 

 nie podstawowe (basalia) i końcowe (apicalia) są obecne; kształt łusek owalny, średnica 

 poprzeczna łusek jest większa od średnicy podłużnej; w przedniej części ciała łuseczki 

 nalegają na siebie, czyli brzegami zachodzą jedne na drugie, lecz tylko krawędzią gór- 

 ną i dolną, a nie przednią i tylną. Powierzchnia brzuszna jest naga; bezpośrednio za 

 szparą skrzelową, występują dwa rzędy łuseczek, każdy z 7 — 8 szeregów poprzecznych, 

 łuseczek złożony. Oba wymienione rzędy nie stykają się ze sobą, lecz biegną równole- 

 gle do siebie, rozdzielone przestrzenią nagą. 



Płetwy piersiowe są zaokrąglone, długie, sięgają końcami na tył odłożonemi, po 

 za połowę przestrzeni, dzielącej obsadę płetw piersiowych od obsady płetw brzusznych ; 

 szczególniej długie są te płetwy u do r osłych samców; końce płetw u nich sięgają pra- 

 wie aż po samą obsadę płetw brzusznych. 



Płetwy brzuszne zaokrąglone, sięgają prawie po otwór odbytowy, zaś u dorosłych 

 samców dosięgają tego otworu. Płetwa ogonowa znacznie wycięta, daleko głębiej, niż 

 u innych gatunków strzebli, prawie tak głęboko jak u gatunków Jelców (Leuciscus). 

 Płaty płetwy ogonowej zaostrzone; długość promieni środkowych, najkrótszych, wynosi 

 60% promieni najdłuższych. 



Trzon ogonowy jest długi, nizki i gruby, jego długość jest większa od długości 

 głowy i wysokości ciała, a zwykle 3 razy dłuższy od wysokości trzonu; grubość jego 

 na początku jest prawie równa wysokości (średnio 81% — 7,3°/ ). 



Ubarwienie ciała jest pstre: boki są pokryte dużemi plamami ciemnemi, które są 

 zwykle ułożone w jeden podłużny szereg, niekiedy zaś zlewają się ze sobą, wytwarzając 

 pas ciągły, szeroki; drobnych plamek czarnych nie bywa. W czasie nierozpłodowym 

 powierzchnia brzuszna ma barwę białawą, żółtawą, lub też czerwoną, niekiedy nawet 



