Choroby i szkodniki roślin, hodowanych w Królestwie Polskiem. 



Według danych Stacyi Ochrony Roślin z roku 1912, 1913 i 1914 

 z dołączeniem danych dawniejszych. 



OPRACOWAŁ 



Dr. JÓZEF TRZEBIŃSKI, kierownik stacyi 

 przy udziale WŁODZIMIERZA GOR.IACZKOWSKIEGO i ZOFII ZWEIGBAUMÓWNY, asystentów stacyi. 



(Ze Stacyi Ochrony Roślin w Warszawie). 



Niniejszy spis chorób i szkodników roślin uprawnych opracowany został na pod- 

 stawie materyału, zebranego przez dra J. Trzebińskiego i Wł. Gorjaczkow- 

 skiego w różnych okolicach Królestwa Polskiego. Położenie stacyi w dużem mie- 

 ście i liczne zajęcia na samej stacyi nie pozwoliły jednak odbywać wycieczek po 

 Królestwie na szerszą skalę, skutkiem czego niektóre okolice, np. gub. Łomżyńska, 

 Suwalska i Płocka nie były zupełnie zwiedzane. Trochę materyału z okolic Nałęczo- 

 wa dostarczyła także panna Zofia Zweigbaumówna w 1912 roku. Drugiem źró- 

 dłem do opracowania niniejszego spisu służyły okazy roślin i wiadomości, przesyłane 

 na stacyę przez osoby, zasięgające porad w sprawie zwalczania chorób i szkodników 

 roślin uprawnych 1 ). Ostatnie źródło w końcu stanowią wiadomości z pism fachowych 

 („Gazeta Rolnicza" i „Ogrodnik"), a także wiadomości od osób prywatnych i instytucyi, 

 zebrane za pomocą rozesłanych przez stacyę kwestyonaryuszy. Co się tyczy wyżej wy- 

 mienionych czasopism, to zawarte w nich dane, pomijając już to, że są stosunkowo 

 nieliczne, nie posiadają tego znaczenia, jakieby mieć mogły ze względu, że pisma te 

 reprezentują niejako ogół wykształconych rolników i ogrodników, a to z tego powodu, 

 że zarówno rolnicy jak ogrodnicy w większości wypadków nie zdają sobie należytej 

 sprawy z istoty chorób roślin uprawnych. 



Wpływy atmosferyczne (np. susza, długotrwałe deszcze, przymrozki) stale bywają 

 podawane w tych pismach, jako jedyne źródło chorób i wogóle jako przyczyna 

 obumierania roślin. Tymczasem czynniki te rzadko same przez się przynoszą szko- 

 dę, a w większości wypadków wpływ ich jest tylko pośredni; sprzyjają one tylko 

 nadmiernemu rozwojowi grzybów pasorzytniczych i szkodników zwierzęcych -). To 

 samo dotyczy i właściwości gleby, które również często podawane bywają jako jedyne 



') Porad takich udzieliła stacya, pomijając pytania ogólne (urządzanie zbiorów, literatura), w 1912 

 roku 312, w 1913—459, w 1914 roku — 359, czyli ogółem powyżej tysiąca. Na Królestwo Polskie przypa- 

 da koło 80$, czyli mniej więcej 800 porad. 



'-') Występuje to bardzo jaskrawię w .Gazecie Rolniczej", gdzie znajdujemy liczne wiadomości z róż- 

 nych okolic kraju o gniciu ziemniaków w polu i kopcach, przyczem jako jedyna przyczyna stale podawa 



Pam. Fizyogr. T. XXIII. Botanika. 1 



