2 



źródło chorób. W niektórych razach wprawdzie korespondenci podają nazwę szkodnika 

 lub grzybka pasorzytniczego, lecz nazwa ta jest tak niedokładna, że dane bardzo 

 małe mają znaczenie naukowe. Odnoszą się tu takie określenia, jak np. że buraki 

 uszkadzała „mucha cukrowa" lub że na zbożach „panowała rdza", jęczmiona zaś 

 chorowały „na głownię". A tymczasem nawet ze względów czysto praktycznych mu- 

 simy odróżniać poszczególne gatunki grzybków i szkodników, a to przez przytoczenie 

 łacińskiej nazwy gatunkowej, ponieważ terminologia polska jest zbyt bałamutną, aby 

 można było nią się posługiwać J ). 



Możnaby przynajmniej spodziewać się, że w pismach rolniczych i ogrodniczych 

 znajdziemy dane ogólne, odnoszące się do epidemicznego występowania pewnych 

 grzybków pasorzytniczych i szkodników w niektórych latach. 



Lecz po przejrzeniu szeregu roczników „Gazety Rolniczej" i „Ogrodnika" do- 

 chodzimy do wniosku, że i te dane są dość skąpe i że, rzecz dziwna, daleko więcej 

 odnosi się ich do kresów (Wołyń, Litwa, Podole i Ukraina) niż do Królestwa. Zdaje 

 się nawet, że dane te przed laty kilkunastu były obfitsze, niż w ostatnich latach. 



Również mało bardzo i zbyt ogólne lub niedokładne wiadomości znajdują się 

 w sprawozdaniach rocznych stacyi rolniczych a także w ogólnych sprawozdaniach ro- 

 cznych z 1911 i 1912 roku stacyi i pól doświadczalnych Królestwa Polskiego, opraco- 

 wanych przez J. Kosińskieg o. 2 ) 



Co do wyżej wspomnianych kwestyonaryuszów Stacyi Ochrony Roślin, to roze- 

 słane one były do wszystkich stacyi i pól doświadczalnych rolniczych 3 ), do instrukto- 

 rów ogrodniczych i rolniczych i do niektórych osób prywatnych. Ogółem rozesłano 

 300 kwestyonaryuszy wczesną wiosną w 1913 i tyleż w 1914 roku. Niestety, odpo- 

 wiedzi otrzymaliśmy w 1913 roku tylko 47, w 1914 zaś roku zaledwie kilkanaście. 

 W każdym razie wszystkim osobom prywatnym jak i instytucyom, które udzieliły nam 

 jakichkolwiek wiadomości o chorobach i szkodnikach roślin uprawnych i tern samem 

 w pewnym zakresie przyczyniły się do uzupełnienia wciąż jeszcze niedokładnego 

 obrazu klęsk, trapiących nasze rolnictwo i ogrodnictwo, składamy niniejszem serdeczne 

 podziękowanie. Jak dużo jeszcze na tern polu jest do zrobienia, widać to choćby 

 z niżej załączonego spisu, który choć jest bardzo niekompletny, zawiera przecież dość 

 znaczną liczbę pierwszy raz notowanych dla Królestwa Polskiego gatunków. 



Spis ten obejmuje dane, zebrane przez Stacyę Ochrony Roślin w ciągu trzech 

 lat jej egzystencyi od 1912 do 1914 roku. Do spisu postanowiliśmy dołączyć wszyst- 

 kie dane dawniejsze, przynajmniej z kilku ostatnich dziesiątków ubiegłego stulecia, 

 rozrzucone po czasopismach i wydawnictwach naukowych, aby tern wypukłej wystąpił 

 obraz naszych dotychczasowych wiadomości o chorobach i szkodnikach w Królestwie 

 Polskiem i zarazem luki, jakie uzupełnić należy w najbliższej przyszłości. 



Zestawienie danych, dotyczących grzybów pasorzytniczych, było rzeczą względnie 

 łatwą. Wystarczało bowiem przejrzeć spisy grzybów, pomieszczone w warszawskim 



ne są nadmierne deszcze i przymrozki. Wyjątkowo tylko znajdzie się wzmianka o grzybku Phytophtora 

 infesłans, a już mowy niema o innycli grzybkach i bakteryjnych chorobach ziemniaków. 



') Tak np. nazwa głownia bywa nietylko przez rolników ale i botaników stosowaną to do grzyb- 

 ków z rodzaju Ustilago, to z rodzaju Tilletia (por. Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych E. 

 Majewskiego). 



J ) W spisie oznaczone jako Kos. 



3 ) Z pól doświadczalnych najwięcej danych dostarczyło Poturzyńskie pole dośw. (p. .1. L e n t z), oraz 

 pole dośw. w Łęczycy (p. M. K o m a r). Z instruktorów ogrodnictwa najwięcej danych udzielił p. W. U r b a- 

 nowi.cz; pewne dane, dotyczące szkodników otrzymała stacya również i od p. S t. Skawińskiego. 



