23 



W zbruniatniałych i skorkowaciałych tkankach brak grzybni. Choroba ta bardzo po- 

 spolita w okolicach Warszawy występuje przy końcu lata. Zauważona była w Żbiko- 

 wie, Konstancinie i Wilanowie (J. Trzeb.). 



Mokra bakteryoza kłębów. Kłęby czernieją i gniją, wydając nieprzyjemny za- 

 pach. Choroba występuje przy przechowaniu kłębów. Chore okazy nadesłano z Kalisza. 



Parchy ua kłębach 1 ) w postaci brunatnych, wypukłych strupów. Okolice War- 

 szawy (Pruszków, Wilanów) oraz Skierniewice. W kłębach, badanych pod mikroskopem, 

 prócz bakteryi znajdowano często grzybnię Rhizoctonia Solani Kuhn. tworzącą za- 

 zwyczaj skleroty w postaci czarnych brodawek na powierzchni kłębów. 



Przemarzanie i gnicie ziemniaków w polu i kopcach wystąpiło w wielu okoli- 

 cach naszego kraju, jak widać z korespondencyi pomieszczonych w „Gazecie Rolni- 

 czej". W wielu jednak wypadkach zachodzi pytanie, czy gnicie kłębów, przypisywane 

 mrozom, nie zostało spowodowane przez Phytophtora infestans lub bakteryozę. Oto 

 dane z „Gazety Rolniczej" za rok 1912: „Na ziemiach niższych ziemniaki wygniły. 

 Powszechnie gniją ziemniaki w kopcach" (pow. Błoński, A. Wieniawski, „Gaz. 

 Roln." N° 48); „W powiecie Grójeckim wczesny mróz sprawił wśród ziemniaków 

 szkody na dziesiątki tysięcy rubli" (St. Czekanowski, „Gaz. Roln." No 41). W oko- 

 licach Głodowa w niektórych majątkach zmarzło około 75% ziemniaków, przeciętnie 

 zaś koło 40 % zgniło lub zmarzło" (T. Szmydt, „Gaz. Roln." N° 48). W tym samym 

 numerze „Gazety Rolniczej" czytamy, że w okolicach Wielunia „ziemniaki w polu 

 przemarzły i dziś w kopcach gniją" (W.Bańkowski), w okolicach zaś Częstochowy 

 .przymrozki 4-go i 5-go października obniżyły jakość produktu" (S. Siemieński). 

 Podobnież ucierpiały ziemniaki od mrozu w pow. Włoszczowskim (J. Morstin); 

 w Boguszycach (F r. W i e r z b i c k i). O gniciu ziemniaków w kopcach donoszą dalej 

 z pow. Opatowskiego — J. Konarski, w Czeberakach — S t. Bądzyński, w Sobie- 

 szynie—J. He we 11 („Stan ziemniaków w kopcach nieszczególny i pomimo przebierania 

 miejscami gniją"). 



Choroby w 1913 roku. 



Phytophtora infestans D B y. Zaraza kartoflana. Czarne plamy na liściach i gni- 

 cie łęcin wystąpiło w Służewcu pod Warszawą, w Lubelskiem (Poturzyn), w Płockiem 

 (Ciechanów). 



Czarna nóżka, czernienie łęcin u nasady. Choroba bakteryjnego pochodzenia 

 {Bacillus phytophtorus Appel, B. atrosepticus Van. Hall., B. caulivorus Prill. et 

 De ero ix., B. Solaneaceamm Smith) pojawiła się latem na oddzielnych krzakach 

 w Czersku w gub. Warszawskiej i w Sobieszynie (J. Trzeb.). Prócz tego okazy tej 

 choroby otrzymała Stacya z gubernii Czernihowskiej. 



Centkowatość liści w miesiącach letnich wystąpiła w silnym stopniu w okolicach 

 Częstochowy na polach włościańskich oraz w okolicach Łomży, Ostrołęki i Szczuczyna. 



Kędzierzawka. Mało wciąż jeszcze zbadaną tę chorobę ziemniaków można było 

 obserwować tu i owdzie w okolicach Warszawy i Sobieszyna, a także w Sandomier- 

 skiem (Brzostowa, E. Krzeczkowski „Gaz. Roln." N» 39). 



Pstrokacizua kłębów (na przekroju kłębów widać brunatne lub szarawe plamki). 

 Choroba ta stwierdzona została w okolicach Warszawy, w pow. Błońskim, gdzie ilość 

 chorych kłębów wynosiła koło 50%. 



Bakteryoza kłębów sucha w Wilanowie pod Warszawą w małej ilości (J. Trze b.). 



') Choroba mało zbadana, przypisywana bakteryom (Oo^pora Scabies B o 1 1 e y.) lub śluzowcowi 

 Spongospora Solani B r u n h. 



