65 



Sosny ozdobne. 



(Pinus Strobus L. i inne gatunki). 



Choroby w 1912 i 1913 roku. 



Peridermiutn Strobi Kleb. Pęcherzykowata rdza sosny. Na gałązkach ozdobnych 

 sosen (P. Strobus, P. monticola, P. Cembra i P. Lambertiana) zjawiają się w maju 

 jasnożółte pęcherzyki, które potem pękają wysypując masę pyłku (zarodniki). Pęche- 

 rzyki te — to ogniki grzybka, których grzybnia stale żyje w gałązkach i co rok wy- 

 twarza nowe ciała owocowe. Pokolenie trwalnikowe grzybka rozwija się na liściach 

 porzeczek (rdza porzeczkowa — Cronartium ribicolum D i e t r.) i należy w okolicach 

 Warszawy również do bardzo rozpowszechnionych. Z liści porzeczek przenosi się na 

 wyżej wspomniane gatunki sosen i odwrotnie. Zresztą często się zdarza, że w ogro- 

 dzie, gdzie rosną sosny zarażone grzybkiem Peridertnium Strobi -porzeczki posiadają 

 całkiem zdrowe liście. Bardzo często Peridermium dostaje się do ogrodu wraz ze świe- 

 żo posadzonemi okazami sosny, które będąc wykopane jesienią lub też bardzo młode, 

 mogą wyglądać pozornie zdrowemi (t. j. bez pęchęrzykowatych ogników), pomimo to 

 być już zarażonemi przez pasorzyta, w postaci grzybni żyjącej stale w korze i drewnie. 



Z uwagi na częste występowanie tego szkodnika należałoby wprowadzić obo- 

 wiązkową gwarancyę w zakładach handlowych ogrodniczych, że sprzedawane przez nie 

 okazy drzewek wolne są od rdzy pęcherzykowatej. 



O grzybku tym C. Tu be uf ogłosił niedawno bardzo ciekawą pracę w Naturwiss. 

 Ztschr. f. Forst- und Landwirtschaft z roku 1914, z której podajemy główniejsze wyniki. 



1) Najłatwiej ulegają grzybkowi Peridermium Pini gatunki sosen: Pinus Stro- 

 bus, P, Lambertiana i P. monticola. Gatunki zaś z grupy Cembra: P. Cembra, P. 

 parviflora, P. Koraiensis i P. aristata okazały się przy sztucznych zarażeniach cał- 

 kowicie odpornemi. 



2) W ciałach owocowych Peridermium Strobi Kleb. pasorzytuje często inny grzy- 

 bek, a mianowicie Tubercularia maxima Rostr., niszczący całkowicie jego ogniki, na 

 których pojawiają się wówczas fioletowe ciała owocowe tego grzybka. Otóż zarodnikami 

 Tubercularia udawało się Tubeufowi zarażać ogniki Peridermium i w ten sposób wy- 

 woływać ich zanikanie. Czy obumiera jednocześnie i grzybnia, żyjąca stale w gałąz- 

 kach sosny, niewiadomo. Jeżeliby to miało miejsce, to w grzybku tym mielibyśmy 

 bardzo skuteczny środek zwalczania pęcherzykowatej rdzy na sośnie. 



Występowanie Peridermium Strobi Kleb. stwierdzono we Włochach, Żbikowie, 

 Milanówku, Konstancinie pod Warszawą. Z dalszych okolic otrzymała Stacya chore 

 okazy z Lublina oraz gub. Kowieńskiej (Rossieny), prócz tego z Wołynia (Drużkopoli. 



- Nectria cinnabarina F r. (Czerwone brodaweczki na obumarłych gałązkach). 

 Pasorzyt ten wystąpił na sosnach dekoracyjnych (Pinus Strobus, P. Lambertiana etc.) 

 po ogrodach w Konstancinie. 



Choroby w 1914- roku. 



Peridermium Strobi Kleb. Okolice Warszawy: Żbików, Włochy, Konstancin, 

 Ołtarzew. Krzywda na Podlasiu. 



Dane dawniejsze. 



Peridermium Strobi Kleb. Zgierz, gub. Piotrkowskiej (Spr. I). Na starych i mło- 

 dych drzewach w gub. Lubelskiej jako Cronartium ribicolum Dietr. (Nie w. Jacz. IV), 

 Ciechocinek (Roup. II). 



Pam. Fizyogr. T. XXIII. Botanik;\ 9 



