111 



sole oraz siarkowodór, który powstaje z rozkładu gipsu. Źródła siarczano-słone i siar- 

 czane wypływają z tych utworów albo z wierzchnich warstw marglu kredowego, dokąd 

 się dostaje woda przez szczeliny i pęknięcia, ale zawsze w blizkości gliny i gipsu. 

 Że zaś utwory rzeczone na naszym terenie zajmują znaczne przestrzenie, przeto zasilają 

 w składniki mineralne obficie występujące w całej okolicy źródła. 



Wykwity soli i ich przyczyny. 



Wykwity soli. o których już wyżej wspominałem, są ściśle związane z występo- 

 waniem gliny łupkowej na powierzchni. Według Sł. Miklaszewskiego (24 str. 147) 

 woda, występująca w glinach, przybiera głównie postać wody włoskowatej, która z pośród 

 innych rodzajów wody w glebie odznacza się zdolnością krążenia we wszystkich kie- 

 runkach i podsiąkania do góry. Woda włoskowata rozpuszcza więc sole w glinie łup- 

 kowej i podsiąkając do wierzchnich warstw, wzbogaca w nie glebę, powodując wykwity 

 w postaci białego nalotu soli krystalicznej. 



Tak więc obecność soli w pokładach gliny łupkowej z jednej strony, z drugiej 

 zaś istnienie licznych źródeł mineralnych, z których woda szeroko rozlewa się po 

 pastwiskach i łąkach, sprawiają, że w gruncie znajdują się znaczne ilości soli. Ilość 

 ich zwiększają jeszcze istniejące tutaj 2 zakłady kąpielowe: w Busku i Solcu, 

 które znaczne ilości siarczanki wydostają na powierzchnię z głębi ziemi. Dość znaczna 

 zawartość soli w gruncie wywiera pewien wpływ na szatę roślinną, stwarzając odpo- 

 wiednie warunki dla rozwoju flory halofitowej, która poza doliną Wisty w okolicach 

 Ciechocinka (Z. Wóycicki 40, zeszyt 1) oraz okolic Kola i Łęczycy w innych miej- 

 scowościach Królestwa Polskiego nie występuje. 



Z konieczności musiełem poświęcić dość dużo miejsca opisowi terenu pod względem 

 geologicznym, gdyż chcąc traktować naturalne formacye roślinne ze stanowiska ekolo- 

 gicznego, nie można nic uwzględniać podłoża, t. j. gleby, która znowu jest wytworem 

 całokształtu warunków oro-hydrograficznych, klimatycznych i geologicznych. Z drugiej zaś 

 strony w historyi rozwoju flory danego obszaru ważną rolę odgrywają czynniki histo- 

 ryczno-geologiczne. Zrozumienie więc stosunków botanicznych jest możliwe dopiero 

 wtedy, kiedy znamy stosunki geologiczne danego terenu. 



Klimatologia okolicy. 



Wobec braku danych meteorologicznych, któreby bliżej charakteryzowały klimat 

 badanej okolicy, muszę się ograniczyć do podania dat ogólnych. 



Teren mych badań leży w obszarze, objętym z zachodu izotermą stycznia — 2" i ze 

 wschodu — 3", z północy średnią roczną =8°, z południa —9"; izotermą lipca =20".') 



Wartości średnie opadów rocznych wynoszą 600 — 700 mm. Daleko większe zna- 

 czenie ma dla nas rozkład ilości opadów według miesięcy. Niestety tego rodzaju dane 

 mogę przedstawić tylko za okres 2-letni. Tabliczka poniższa wskaże nam wysokości 

 miesięczne opadów w mm. i ilości dni z opadem ( 0,1 mm. dla naszego terytoryum 

 w okresie 1909-1910 r. 2 ) 



') t. Romer (30). 



'-') Władysław Gorczyński (16). 



