119 



Salix rosmarinifolia. 

 Pedicalaris palustris. 



Agrostis alba. 

 Lythrum Sali car ia. 



c) Łąki nadrzeczne rozwinęły się wspaniale głównie wdłuż Nidy, znajdując tu 

 wysoce sprzyjające warunki. To bogactwo łąk w dolinie Nidy, ciągnących się na 

 dziesiątki kilometrów i obfitujących w liczne gatunki, których w dolinach innych rzek 

 wcale nie spotykamy, znalazło wyraz w poezyi, Deotyma nazywa Nidę: „Kwiaciar- 

 ką", bo rzeczywiście na początku czerwca dolina przedstawia jedno morze roślin- 

 ności. Miejscowa ludność łąki nadrzeczne nazywa dobremi, przeciwstawiając je 

 łąkom zasolonym i kwaśnym. Jak wiadomo, Nida powstaje z polączania 2 rzek — 

 Białej Nidy, biorącej początek w północno-zachodniej części wyżyny Małopolskiej, 

 i Czarnej Nidy, która pod nazwą Lubrzanki x ) bierze początek na północnych sto- 

 kach gór Świętokrzyskich, następnie przedziera się przez pasmo kwarcytowe, przyj- 

 mując liczne dopływy, aż wreszcie łączy się z Białą Nidą i pod nazwą Nidy płynie 

 do Wisły w dosyć dużej dolinie. Rzeka posiada rozległe dorzecze o rozmaitej budo- 

 wie petrograficznej brzegów i znaczne rozwinięcie biegu. Otrzymując dopływy z wyż- 

 szych części wyżyny, Nida ma znaczny spadek, a co za tym idzie i szybki bieg, który 

 niekiedy bywa gwałtowny, szczególniej po ulewnych deszczach. W tych warunkach 

 rzeka silnie eroduje podmywając skały, które często osuwają się, unoszone wartkim 

 prądem. Po większych deszczach ulewnych rzeka występuje z brzegów, pozostawiając 

 osady w postaci soli mineralnych i organicznych, wzbogacających glebę w pożywne sub- 

 stancye i zastępujących sztuczne nawożenie. Teren moich badań zajmuje dolną część doli- 

 ny Nidy, gdzie proces sedymentacyi cząsteczek koloidalnych i pyłowych, stanowiących b. 

 cenne składniki gleby, odbywa się na szeroką skalę. Wskutek zmniejszonego spadku 

 rzeka tworzy liczne wygięcia (meandry), niekiedy zmieniając koryto. Dlatego też wy- 

 stępują tutaj liczne jeziorka, błota, które są pozostałościami starych koryt. Po wyle- 

 wach miejsca wyżej położone prędzej uwalniają się od wody, a kobierzec roślinny 

 zatrzymuje namuł, nie pozwalając go spłukiwać wodzie deszczowej. W ten sposób 

 każdy wylew przyczynia się do wzbogacania gleby w łatwo przyswajalne dla roślin 

 składniki pokarmowe. Na tych właśnie wynioślejszj-ch terenach między Pińczowem 

 a Nowym Miastem i Korczynem szeroko rozpostarły się suche łąki nadrzeczne, w któ- 

 rych składzie florystycznym rolę zasadniczego elementu odgrywają trawy, zarówno pod 

 względem jakościowym, jak również i ilościowym. Rzec można, że na suchych łąkach 

 nadrzecznych trawy stanowią niejako tło, na którym rozwijają się inne gatunki. Dru- 

 gie z kolei miejsce po trawach zajmują rośliny motylkowe, z czego wynika, że ten typ 

 łąk, bogaty w gatunki pastewne, posiada dużą wartość dla rolnictwa. 



W miejscach niższych wzdłuż Nidy, gdzie woda się dłużej zatrzymuje, jak rów- 

 nież w starych zamulonych łożyskach rozwija się roślinność łąkowo-błotna, stano- 

 wiąca ogniwo przejściowe między roślinnością suchych łąk nadrzecznych z jednej, 

 a wodną z drugiej strony. Ścisłycli granic pomiędzy poszczególnemi faciesami 

 roślinności przeprowadzić niepodobna wobec istnienia stadyów przejściowych, które 

 łagodzą kontrasty. Grupę roślinności błotnej i wodnej rozpatrzę na właściwych miej- 

 scach, kiedy będzie mowa o tego rodzaju ugrupowaniach roślinnych; tutaj zaś przyto- 

 czę tylko spis gatunków najczęściej występujących na łąkacli nadrzecznych pomiędzy 

 Skowronnem a Nowym Miastem i Korczynem, po lewej stronie Nidy. 



') St. Len ce w i c z. Wyżyna Kielecko-Sandmnierska. „Ziemia' Jfi 11 r. 1914. 



