140 



rystyczne wyróżniają tego rodzaju gleby z pośród innych. Przedewszystkiein od- 

 znaczają się one jałowością, albowiem składające je ziarnka kwarcu nie wietrzeją, 

 a lużność ich skupienia sprawia, że powietrze ma do gruntu łatwy dostęp, wsku- 

 tek czego cząstki organiczne, rozkładając się, utleniają się na wodę i dwutlenek 

 węgla, nie wytwarzając próchnicy. Z drugiej zaś strony dzięki łatwej przesiąkliwości 

 piasków, będącej wynikiem słabej spoistości ich ziarn, nawet w tych wypadkach, kiedy 

 się wytworzy lub w jakikolwiek sposób dostanie pewna ilość substancyi pokarmowych, 

 te ostatnie wsiąkają z wodą głębiej. 



Gleby piasczyste szybko się nagrzewają w dzień, ale również szybko stygną 

 w nocy, więc bytująca na nich roślinność musi być dość wytrzymałą na znaczne 

 wahania temperatury zachodzące w krótkich okresach czasu. Z własności więc fizyczno- 

 chemicznych piasków wynika, że tworzą one podłoże, które nie posiada dogodnych 

 warunków dla wytworzenia zwartego kobierca roślinnego. Te zaś stosunkowo nieliczne 

 gatunki, które mimo wszystko rozwijają się na piaskach, posiadają charakter roślinności 

 kserofitowej obdarzonej całym szeregiem przystosowań, pozwalających roślinom 

 egzystować w tak niepomyślnych warunkach. Ubóstwo pokarmów w glebie i lużność 

 podłoża, w którem roślinności trudno się utrzymać, wpływają na budowę biologiczną 

 występujących tutaj organizmów. 



U roślin piaskowych spotykamy silnie rozwinięte części podziemne (kłącza, ko- 

 rzenie), darnie, wreszcie pełzające rozłogi. 



Rozwinięte części podziemne posiadają Carex hirta, Silene chlorantha, S. Otites, 

 Plantago arenaria, Sedum acre i inne. Jako przykład roślin, tworzących darnie i mo- 

 gących się skutecznie opierać działaniu wiatru, należy wymienić przedewszystkim tra- 

 wy: Air a canescens, Koeleria glauca, Festuca ovina, a z dwuliściennych Potentilla 

 cinerea, Thymus Serpylliun, Calluna vulgaris. Wreszcie płożące się pędy widzimy 

 u Hieracium Pilosella, Herniaria glabta. Obok pokarmów i zwięzłości gruntu 

 wilgotność gleby wpływa na wytwarzanie się przystosowań biologicznych. Ponieważ 

 grunty piasczyste, odznaczające się dużą przepuszczalnością wody, a małą zdolnością 

 podnoszenia jej z warstw głębszych, szybko wysychają po deszczach, więc rośliny 

 piaskowe dla zaopatrzenia się w wodę, która ma pierwszorzędne znaczenie w życiu 

 każdego organizmu żywego, przystosowały się w ten sposób, że jedne z nich posia- 

 dają urządzenia przeznaczone do przechowywania w sobie pewnej ilości wody na za- 

 pas, kiedy inne zabezpieczają się od zbytniego wyparowywania. Z roślin pierwszej 

 kategoryi występują tu Sedum acre i Sempervivum Sobolifernm, z drugiej zaś Scle- 

 ranthus anniius, Herniaria glabra, Gypsophila muralis Festuca ovina, Helichrysum 

 arenarium, Verbascutn Thapsus, Hieracium Pilosella. 



Na piaskach, na których mamy do czynienia z formacyą otwartą, występują: 



Aira canescens. Erythrea Centaurium. 



Festuca ovina. Euphorbia Cyparisias. 



Koeleria glauca. Thymelaea passerina. 



Plantago arenaria. Sagina nodosa. 



Jasione montana. Erigeron acer. 



Sedum acre. Hieracium Pilosella. 



Sempervivum Soboliferum. Helichrysum arenarium. 



Silene chlorantha. Astragalus arenarius. 



Otites. Linaria vulgaris. 



