143 



zdolnością szybkiego przystosowywania się do zmieniających się warunków życia, 

 wytwarzające formy naziemne i wodne, zgodnie z podziałem Warminga zaliczyłem 

 do roślinności błotnej. 



W większych zbiornikach wody stojącej rozwijają się głównie 2 pierwsze grupy 

 roślinności wodnej, roślinność ostatniej grupy skupia się głównie przy brzegach. W miarę 

 jednak tego, jak zbiornik wypełnia się szlamem, staje się płytszym, gatunki przy- 

 brzeżne posuwają się coraz dalej w głąb zbiornika, w którym z czasem następuje faza 

 natężonej walki o byt. Rezultatem tej walki jest zwycięstwo form, mogących prowa- 

 dzić półwodny sposób życia t. j. roślin błotnych do których rozpatrzenia teraz prze- 

 chodzimy. 



6. Roślinność przybrzeżno- błotna. 



Roślinność błotna jest dosyć rozpowszechnioną w badanej okolicy; występuje 

 ona głównie w dolinie Wisły, częściowo Nidy i w północno-wschodniej części terenu 

 w okolicach wsi Palonki, gdzie na przestrzeni kilku kilometrów ciągnie się pas stawów 

 z towarzyszącemi im błotami, bagnami i mokradłami. Rozwój swój formacya ta za- 

 wdzięcza przedewszystkiem budowie geologicznej okolicy, w której pod niezbyt grubą 

 warstwą piasków dyluwialnych lub aluwialnych występuje gruba warstwa nieprze- 

 puszczalna gliny trzeciorzędowej, skutkiem czego w miejscach niższych nagromadzają 

 się znaczne ilości wody, powodujące zabagnienie okolicy. Do tego w znacznym stop- 

 niu przyczynia się i sam człowiek, tamując odpływ wody w strumieniach przez zakła- 

 danie licznych stawów, zamianę niekiedy dużych przestrzeni na zbiorniki wody, oczy- 

 wiście w celach użytkowych. Wszystko to, związane nicią wzajemnej zależności, 

 wywołuje odpowiednie zmiany w szacie roślinnej, wpływając na ugrupowania flory- 

 styczne, będące wynikiem panujących stosunków. 



Ścisłe rozgraniczenie roślinności błotnej z jednej strony od łąkowej, z drugiej 

 zaś od wodnej jest niemożliwe. Jest to grupa roślinności przejściowej, a plastyczność 

 organizacyi składających ją elementów, przyczynia się do szerokiego rozpowszech- 

 nienia tej formacyi. Jednak największy i najwspanialszy stopień rozwoju roślinność 

 błotna osiąga po brzegach stawów, jezior, sadzawek i wolno płynących strumyków. 



Skład tych skupień nie odznacza się zbyt wielką rozmaitością: prawie zawsze 

 występują w nich jednakowe składniki, grupujące się jednak w rozmaity sposób. 

 Dla przykładu podaję opis kilku typowych miejscowości. Jedna z nich leży mię- 

 dzy zakładem kąpielowym w Solcu, a Zagórzanami. Występuje w niej kilkadziesiąt 

 stawów, ciągnącycych się wzdłuż małych strumyków w kierunku ze wschodu na za- 

 chód i częściowo lub prawie całkowicie zajętych przez roślinność błotną. 



Południowy pas tych stawów, z których większość znajduje się w lesie, ciągnie 

 się wzdłuż brzegu lasu sosnowego i od południa graniczy z polami uprawnemi i gdzie- 

 niegdzie porozrzucanemi przestrzeniami piasczystemi. Brzegi tych stawów porastają 

 następujące gatunki błotne: Typha latifolia, Alisma Plantago (b. obficie), Scirpus la- 

 custris, S. silvaticus, Acorus calamus, Sparganium ramosum, Glyceria fluitans, Lyth- 

 rum Salicaria, Mentha aquatica, Scutellaria galericulata, Lycopus europaeus, Oe- 

 nanthe aąuatica, Hcleocharis palustris, Juncus lamprocarpus, Iris Pseud Acorus i t. d. 



Większość z wymienionych gatunków, jak Alisma Plantago, Sparganium ramo- 

 sum, Mentha aąuatica, Scirpus sihaticus, S. tacustris, Glyceria fluitans i inne gru- 

 pują się przeważnie w mniejsze lub większe zbiorowiska proste. Z tych najlepiej się 



