147 



jest zdolna do tworzenia naturalnych zespołów roślinnych w ścisłem tego słowa zna- 

 czeniu i może się utrzymać tylko na miejscach, na których walka o byt jest najmniej- 

 sza. Wprawdzie roślinność synantropijna występuje niekiedy gromadnie, masowo, ale 

 skupień tych nie cechuje żadna organizacya socyalna: nie posiadają gatunków chara- 

 kterystycznych, znamionujących normalne formacye; skład florystyczny takich grup nie- 

 kiedy zmienia się z roku na rok; rośliny synantropijne, pozostawione same sobie, z cza- 

 sem zostają wypierane przez inne gatunki, zdolne do wytworzenia mniej lub więcej 

 stałych zespołów roślinnych. Widzimy więc, że niezbędnym warunkiem istnienia tej gru- 

 py roślin jest kulturalna działalność człowieka, który niszczy naturalne zespoły roślinne 

 i stwarza pomyślne warunki dla rozwoju roślin synantropijnych. Współczesny zaś roz- 

 wój środków komunikacyjnych, będący wynikiem ożywionych stosunków handlowych 

 niekiedy pomiędzy odległymi krajami, sprzyja przenoszeniu się nasion i nadaje florze 

 synantropijnej kosmopolityczny charakter. 



Obok gatunków pospolitych wśród roślinności synantropijnej opisywanego terenu 

 spotykamy kilka form ciekawych, które nietylko nie posiadają charakteru kosmopolitycz- 

 nego, ale przeciwnie są to formy rzadkie. Jedne z nich występują tylko wyłącznie 

 tutaj {Erysimum repandum, AJuga Chamaepitys), drugie w południowych częściach 

 Królestwa, a tylko b. rzadko w północnych lub też wcale tam nie występują. 



Oto lista tych gatunków, przyczem + oznacza stepowe pochodzenie gatunku. 



+ Erysimum hieracifolium, Sherardia aruenis, 



+ ., repandum, + Thymelaea Passerina, 



+ „ orientale, 4- Bupleurum rotundifolium, 

 + Thlaspi perfoliatum, Caucalis daucoides, 



-f Lepidium campestre, + Falcaria vulgaris, 

 4- Sisymbrium Loeselii, Fumaria Vaillantini, 



+ Cerinthe minor, Vaccaria parviflora, 



+ Nonnea pulla, -f- Nepeta nuda, 

 + Lithospermum officinale, AJuga Chamaepitys, 



+ Melampyrum arvense, Euphorbia exigua, 



Veronica perska, Lathyrus tuberosus. 



Nagromadzenie tych form na obszarze, gdzie występują inne gatunki rzadkie dla 

 flory Królestwa Polskiego i prawie wyłączne ich występowanie tylko w południowej 

 części Królestwa, nie daje dostatecznych podstaw do przypuszczenia, że rośliny te 

 zostały tutaj zawleczone. Pochodzenie ich przeto musi być w inny sposób wytło- 

 maczone. 



Jeżeli zwrócimy uwagę na dzisiejsze występowanie wyżej wymienionionych form, 

 to spostrzegamy, że ogromna większość ich rośnie w stepach południowo-rosyjskich lub 

 na skalistych miejscach, między suchemi zaroślami, a wreszcie przy drogach i na polach. 

 Są to więc niewątpliwie formy, które wchodziły w skład formacyi stepowej, jaka do 

 dziś jeszcze ocalała tu i owdzie na skałach wapiennych i gipsowych, nie zajętych 

 pod uprawę. Z chwilą zniszczenia tej formacyi przez człowieka, gatunki te utrzymały 

 się na miejscu i weszły w skład formacyi sztucznych. W tein przekonaniu utwierdza 

 mnie jeszcze i ta okoliczność, że niektóre z tych gatunków występują w okolicach Bu- 

 ska jednocześnie na wzgórzach wapiennych i gipsowych lub miedzach i w polu, jako 

 chwasty, co stanowczo przemawia na korzyść dopiero co wypowiedzianego poglądu. 

 Z drugiej zaś strony jesteśmy dziś świadkami utrzymywania się na polach elementów 



