148 



tych formacyi, które uległy zniszczeniu przez człowieka i zostały zamienione na pola 

 uprawne 1 ). Np. pod Widuchową, w Kikowie, pod Sułkowicami w polach po wyrąbanym 

 lesie znajdowałem formy, właściwe widnym zaroślom, jak rodzaj Campanula, Thalic- 

 trum. minus, Safoia verticillata, a nawet Helianthemum vulgare i inne. Tak więc ga- 

 tunki, o których wyżej mówiliśmy, to nie przybysze, zawleczeni ze zbożem lub w ja- 

 kikolwiek inny sposób, lecz pozostałość dawniej istntejących formacyi roślinnych tego 

 terenu 2 ), a fakt ich występowania tu znajduje się w związku z danemi geologii, 

 o czem będzie mowa w następnym rozdziale. 



Ze względu na miejsce pobytu rośliny synantropijne możemy podzielić na 2 gru- 

 py: ruderalne, występujące na miejscach zaniedbanych w blizkości mieszkań ludzkich 

 (dziedzińce, drogi, śmietniki, ruiny starych budynków i t. p.), oraz dzikie rośliny pól 

 uprawnych (chwasty). 



Roślinność ruderalna, skupiając się głównie w blizkości budynków na gruntach, 

 zasobnych w związki organiczne i sole mineralne, osiąga niekiedy wysoki stopień 

 rozwoju, tworząc gęste zarośla, złożone z Lycium barbamm, Cirsium lanceolatum, Lappa 

 major, Ballota nigra, Onopordon Acanthium, Artemisia vulgaris, Datura Stramonium 

 Hyoscyamus nigei , Solarium nigrum, Urtica dioica, Lepidium ruder ale, Sisymbrium 

 officinale, S. Sophia, Cynogłossum officinale i wielu innych. 



Na gruntach bardziej zasolonych przy zakładach kąpielowych w Busku i Solcu 

 z roślin ruderalnych szczególnie dobrze się rozwijają przedewszystkim komosowate: 

 Chenopodium Bonus Henricus, Ch. urbicum var. intermedium Mog., Ch. hybridum, 

 Ch. polyspermum, Ch. glaucum, Atńplex patulum, a oprócz nich Linaria vulgaris, 

 Anthemis awensis, Sonchus atvensis, Brunella vulgaris, Melilotus officinalis, M. al- 

 bus (rzadziej), Lactuca Scariola, Polygonum aviculare i inne. Natomiast tak bardzo 

 pospolite Urtica dioica i U. urens na takich gruntach nigdy nie występują. 



Wreszcie, przy brzegach dróg, pokrytych często zielonym kobiercem płożącego się 

 rdestu ptasiego (Polygonum aviculare), pięciornika gęsiego (Potentilla anserina), 

 wykliny rocznej (Poa annua), we wsiach spotykamy niekiedy Boże drzewko (Artemisia 

 Abrotanum), a pod płotami tasznik pospolity (Capsella Bursa pastoris), pokrzywy 

 (Urtica dioica, U. urens) jaskółcze ziele (Chelidonium majus), serdecznik (Leonurus 

 Cardiaca), babki (Plantago major, P. media), sałatę dziką (Lactuca Scariola), szantę 

 pospolitą (Marrubium vulgare), kuklik pospolity (Geum urbanum), szczeć leśną (Dip- 

 sacus sihestris) i wiele innych. 



Z rocznych gatunków, wyróżniających roślinność pól tutejszych, należy wymienić: 

 Erysimum orientale, rosnące wyłącznie w zbożach jarych, Bupleurum rotundifolium , 

 Melampyrum arvense, Androsace septentrionalis i Thymelaea Passerina, z trwałych 

 zaś Orobus tuberosus i Allium mneale. Pierwsze 3 gatunki z wymienionych wystę- 

 pują w polach na rędzinach wapieniowej i gipsowej, zaś Thymelaea Passerina i Allium 

 mneale cieszą się rozpowszechnieniem w południowej części terenu na glebach piasz- 

 czystych, a Androsace septentrionalis w północnych. Z form tych Orobus tuberosus 

 jest najbardziej rozpowszechniony, tworząc uciążliwy chwast, występujący na różnych 

 glebach. Groszek bulwiasty rozmnaża się głównie za pomocą zgrubiałych korzeni, 



') Podobne przykłady przytacza dla wsch. części gub. Chersońskiej. J. Paczoski (33), str. 132. 



') Analogiczne przykłady występowania chwastów pochodzenia miejscowego obserwowałem również 

 w Alpach Walijskich w dolinie Rodanu, gdzie jest rozwinięta roślinność stepowa. Np. w Martigny najpo- 

 spolitszym chwastem jest Tragopogon. 



