218 



gotowane przez A. Mordwiłkę 1 ) narośli z okolic Warszawy, wytworzone przez mszy- 

 ce na topolach i wiązach. 



A tymczasem liczba poznanych zoocecidij w Zachodniej Europie szybko wzrasta 

 i gdy Haimhoffen w 1858 roku podaje dla Europy zaledwie koło 300 gatunków 

 narośli, to mniej więcej w 30 lat później Schlechtendal 1 ) wylicza dla samych 

 Niemiec 1315 gatunków, ostatni zaś najobszerniejszy spis narośli H o u a r d'a 2 ) dla 

 całej Europy wymienia aż 7556 dokładnie scharakteryzowanych gatunków narośli. 



Równocześnie wzrosła ogromnie literatura, dotycząca budowy anatomicznej, roz- 

 woju i warunków powstawania narośli, w Niemczech zaś zapoczątkowano obszerną mo- 

 nografię zoocecidij, której zadaniem ma być jak najwszechstronniejsze przedstawienie 

 wyników badań na tern polu ze szczególnem uwzględnieniem narośli zwierzęcych Eu- 

 py Środkowej. Monografja ta nosi tytuł: 



Die Zoocecidien, durch Tiere erzeugte Pflanzengallen Deutschlands und ihre Be- 

 wohner, mit Unterstiitzung der Reichamts des Innern, herausgegeben von Ew. H.R ii fa- 

 sa men, Stutgart, Zeszyt I, 1911 r. W wydawnictwie tym opracowywanie poszcze- 

 gólnych działów powierzono znanym specyalistom. Dotąd wyszedł tego dzieła dopiero 

 I-szy zeszyt, zawierający literaturę przedmiotu (F r. Thomas), część ogólną (E. K u s t e r) 

 i wywołujące naroślą kleszczyki {Eriophidae) (A. Nalepa). Nakoniec we Włoszech 

 (Avellino) zaczęło w 190! roku wychodzić pod redakcyą A. T rot ter a osobne pismo: 

 M a r c e 1 1 i a, specyalnie cecidyoin poświęcone. 



Równocześnie pojawiły się zielniki narośli zwierzęcych, nasamprzód w Niemczech 

 (Hieronym et Pax, Herbarium cecidiologicum) w 1890, później we Włoszech 

 (Trotter i Cecconi, Cecidotheca Italica) w 1900 r. W ostatnich czasach w Niem- 

 czech zaczęły wychodzić zielniki Grevilius'a i Niessen'a (Zoocecidia et Ceci- 

 diozoa provinciae Rhenanae) i Jaapa (Zoocecidien - Sammlung). W Galicyi zaś 

 we Lwowie w 1912 roku zaczęto wydawać zielnik narośli spotykanych na ziemiach 

 polskich: Zoocecidia Poloniae exsiccata. 



Jak widzimy i nas na tern polu ruch się rozpoczął i spodziewać się należy, że 

 nasi przyrodnicy obecnie zwrócą baczniejszą uwagę na tak ciekawe a tak mało jesz- 

 cze na ziemiach polskich poznane objawy oddziaływania państwa zwierzęcego na 

 roślinne. 



Niniejszy spis zoocecidij, obejmujący 120 gatunków został opracowany przewa- 

 żnie na podstawie przezemnie samego zebranego materyału. W tych wypadkach, gdzie 

 korzystałem z materyału lub wiadomości dostarczonych przez inne osoby, nazwiska 

 tych ostatnich zostały wydrukowane w nawiasie. Spis został ułożony według roślin 

 żywicielek, rozmieszczonych w alfabetycznym porządku. Dane dawniejsze zaś zaczer- 

 pnięte z wyżej wspomnianej pracy A. J. Zmudy: Zoocecidia roślin krajowych, Spr. 

 Kom. Fiz. przy Akad. Urn. tom XLVII Kraków 1913 r. Odnoszą się one tylko do 12 

 gatunków narośli, pozostałe więc jako pierwszy raz podobne dla Królestwa uważać 

 należy. 



') D. H. R. v. Schlechtendal, Gallbildungen (Zoocecidien) der deutscher Gefasspflanzen, 

 Zwickau 1891. 



-) C. Houard, Les Zoocecidies des Plantes d'Europe et du Bassin de la Mediterranee, Paris, 

 tom I wyszedł w 1108, tom II w 1909, tom III (uzupełnienia) w 1913 roku. Jest to jak dotąd naj- 

 obszerniejszy katalog europejskich narośli zwierzęcego pochodzenia, zawierający krótkie, choć bardzo dokła- 

 dne opisy, mnóstwo rysunków oraz szczegółowy wykaz literatury. Pierwsze wydanie tego dzieła 

 wyszło przy udziale Darboux'a pod tytułem; Darboux et C. Houard, Catalogue sistematiąue de 

 zoocecidies de 1'Europe et du bassin mediterranee, Paris 1901. 



