219 



Przy oznaczaniu narośli posługiwałem się bardzo praktycznym kluczem D-ra 

 H. Rossa: Die Pflanzengallen (Cecidien) Mittel und Nordeuropas, Jena, Gustaw Fi- 

 scher 1911, a także obszernym wyżej wspomnianym katalogiem C. Hourd'a. W klu- 

 czu Rossa opisy narośli są niekiedy zakrótkie, przy nazwach zaś zwierząt, wywołu- 

 jących cecidia nigdzie niepodany autor gatunku. Braki te uzupełnia jednak wyżej 

 przytoczona praca C. Hourd'a, którą obok Rossa uważać należy za dzieło niezbęd- 

 ne dla każdego pragnącego oznaczać naroślą. 



Okazy narośli wymienione w pracy niniejszej przechowują się na Stacyi Ochro- 

 ny Roślin w Warszawie. 



Na zakończenie dla pragnących zbierać narośle musimy dodać, że oznaczaniem 

 i wogóle badaniem narośli należy najlepiej zająć się zaraz, dopóki są żywe. Zasu- 

 szone naroślą oznaczać jest daleko trudniej, a w niektórych wypadkach nawet niepo- 

 dobna. Jeżeli więc zaraz zebranych narośli oznaczyć nie mamy możności, należy obok 

 materyału zielnikowego, część okazów przechować w alkoholu lub wodnym roztworze 

 formaliny (6 — 10%). Narośle duże i twarde można suszyć na otwartem powietrzu. Bar- 

 dzo pożądanym by było wyhodowanie owadów doskonałych (imago) z narośli. W tym 

 celu kładziemy naroślą do zamkniętego naczynia, na dnie którego znajduje się wilgotny 

 piasek. Kleszczyki należy badać w świeżych częściach roślinnych. Zresztą można je 

 pozbierać, jeżeli świeże narośle włożymy na kilka dni do zamkniętego naczynia, po- 

 nieważ wychodzą one z roślin zaczynających więdnąć. 



Dla zapoznania się z budową, rozwojem i biologią narośli wogóle służyć może 

 bardzo ciekawa praca D-ra E. Kuster'a: Die Gallen der Pflanzen, ein Lehrbuch fur 

 Botaniker und Entomologen, Lipsk 1911. Tam też znajdują się wskazówki do zbiera- 

 nia i badania narośli. Do szybkiego zaś oryentowania się na wycieczkach co do ro- 

 dzaju cecidij służyć może mała książeczka G. Darboux'a i C. Houard'a, zawierająca spis 

 narośli zwierzęcego pochodzenia, uporządkowany według roślin żywicielek (G. Dar- 

 boux et C. Hourd, Hilfsbuch fur das Sammeln der Zoocecidien, Berlin 1902). Spis 

 ten jednak dopiero tym, co już poznali pospolitsze naroślą, oddać może pewne usługi. 



Spis narośli według roślin żywicielek. 

 Aesculus Hippocastanum L. 



PI. li '). Z kątów pomiędzy głównym a bocznymi nerwami wyrastają na dolnej 

 powierzchni liści kępki wielokomórkowych, brunatnych włosków. Blaszka w miejscach 

 wyrastania włosków wpuklona. H. 4049 R. 68 -'). Roztocze. Morysinek, paźdz. 1915 r. 



1. Eriophyes Hippocastani Fockeau. 



Acer platanoides L. 



PI. 1. Skupienia brunatnych grzybkowało rozszerzonych u szczytu włosków, 

 tworzących na* dolnej powierzchni liścia brunatne plamy. Blaszka liściowa w tern miej- 

 scu nieco wklęsła H. 3995, R. 31 (Erineum platanoidcum Fr.). Roztocze. Poturzyn 

 1 1 /VII 914 (lg. Wł. Gorjaczkowski). 



') PI — pleurocecidium (narośl boczna), Acr — acrocecidium (narośl szczytowa). PI. li = PI. liści, 

 Acr. kw. = Acr. kwiatu i t. p. 



'-) H. — C. Hourd, Les Zoocecidies des Plantes d'Europe; R. — H. Ross., Die Pflanzengallen (Ce- 

 cidien) Mittel. und Nordeuropa. 



