Wandalin Szukiewicz. 



Cmentarzysko neolityczne w Łankiszkach pod Naczą 



w pow. Lidzkim, gub. Wileńskiej. 



Przy opisie cmentarzyska ciałopalnego płaskiego w Łankiszkach, zamieszczonym 

 w t. XXI „Pamiętnika Fizyograficznego", wspomniałem, że znajduje się tam jeszcze 

 cmentarzysko neolityczne. Otóż obecnie, zabytek ten został przezemnie zbadany prawie 

 całkowicie, a opis jego będzie przedmiotem pracy niniejszej. 



Nie widzę w tym razie potrzeby szczegółowszego opisywania miejscowości, gdyż 

 uczyniono już to w wyżej wspomnianej pracy, do której też i odsyłam łaskawego czy- 

 telnika. Zaznaczę tu jedynie, że cmentarzysko neolityczne znajduje się na temże polu 

 co i cmentarzysko opisane w „Pamiętniku Fizyograficznym", zajmując, o 100 m. dalej 

 od niego ku południowi, miejsce najwynioślejsze na tern polu. 



Z powierzchni swej, cmentarzysko nie zaznaczało się niczem, mogącem zdradzić 

 jego obecność. Na ślad więc jego naprowadziły mię kosteczki drobne, przepalone, wy- 

 dobywane czasem na powierzchnię przy orce, a także znajdywane tu dość często na- 

 rzędzia krzemienne. Kierując się temi śladami, zacząłem próbne rozkopywania jeszcze 

 przed laty dziesięciu, ale badań systematycznyah zaczynać nie mogłem, a to dla wiel- 

 kich kosztów, jakie rozkopanie tak dużej przestrzeni pola musiało za sobą pociągnąć. 

 Dopiero pomoc pieniężna udzielona przez Akademię Umiejętności w Krakowie i Kasę 

 Mianowskiego, pozwoliła mi urzeczywistnić mój zamiar, za co składam w tern miejscu 

 Obu Prześwietnym Instytucjom najserdeczniejsze podziękowanie. 



Przed rokiem 1913, przeprowadzając rozkopywania próbne, starałem się poznać 

 mniejwięcej rozległość cmentarzyska. Następnie, mając już możność przystąpienia do 

 badań systematycznych, zacząłem przekopywać teren od przypuszczalnych granic pół- 

 nocnych cmentarzyska, kierując się ku środkowi. W ten sposób, w latach 1913-ym 

 i 1914-ym rozkopałem teren mający około 3600 m. kw. obszaru (porównaj plan cmen- 

 tarzyska, rys. 1). To mi pozwoliło poznać zarówno cały skład cmentarzyska, jako też 

 rozmieszczenie grobów, oraz cały ich inwentarz. 



Na obszarze wyżej oznaczonym, znalazłem w skupieniu mniejwięcej 79 grobów, 

 dwa zaś (79-ty i 81-szy) w odosobnieniu. Oprócz tego odkryłem tu 7 popielisk, t. j. 

 miejsc, na których prawdopodobnie palono zmarłych. Jak to widać na planie, z roz- 

 mieszczenia grobów niepodobna wywnioskować jakiegokolwiek, z góry powziętego planu. 



P;mi. Fizyogr. T. XXIII. Archeologa. 1 



