3 



Grzebano zmarłych nie zachowując żadnego porządku. Z tej racyi, w jednem miejscu 

 widzimy blizkie skupienia grobów, w innych zaś znaczne ich rozrzucenie, i miejsca 

 całkiem puste. Co się tyczy konstrukcyi powierzchni grobów, to dało się zauważyć 

 przedewszystkiem, że nie było nad niemi żadnych nasypów. Nie wiem o ile na zatar- 

 cie ich śladów mogła np. wpłynąć późniejsza uprawa roli, zdaje się jednak, że chyba 

 nie tak bardzo, zważywszy, że nasypy niektórych grobów istniejącego tu cmentarzyska 

 wczesnohistorycznego, zachowały się dotąd. Z tych przeto względów skłonny jestem 

 do przypuszczenia, że cmentarzysko neolityczne tutejsze należy do typu cmentarzysk 

 tak zwanych płaskich. 



Zbadanie zawartości grobów tego cmentarzyska przekonało nas, że w czasie kiedy 

 z niego korzystano, panował w tej okolicy prawie wyłącznie kult ciałopalenia. Mówię: 

 prawie, gdyż na 81 grobów znalazł się tylko jeden niewątpliwie szkieletowy, należący 

 do tejże samej epoki. Drugi grób szkieletowy, zaznaczony na planie cmentarzyska mię- 

 dzy grobami: 15, 16, a 20, 21, należy do znacznie późniejszych. 



W sposobach umieszczenia szczątków zmarłych w ziemi, dały się zauważyć dość 

 znaczne różnice, na zasadzie których, pozwoliłem sobie podzielić groby na odpowiednie 

 do tych różnic kategorye. 



Według więc tego podziału do kategoryi pierwszej zaliczam groby, w których nie- 

 dopalone kosteczki ludzkie znajdowałem w kupkach umieszczonych niegłęboko, mniej- 

 więcej na 0.3 m., — 0.5 m. w ziemi. Śród nich dają się rozróżnić pogrzebania na 

 miejscu spalenia trupa, i pogrzebania szczątków przeniesionych po spaleniu nieboszczyka 

 gdzieindziej. W ostatnim razie kosteczki są zwykle całkiem czyste. W obu wypad- 

 kach kosteczki są umieszczone wprost w ziemi, bez żadnego zabezpieczenia; przedmio- 

 tów przy nich nie znajdywałem żadnych. Kategorya to najliczniejsza, obejmuje bowiem 

 55 pogrzebań. Kategorya druga zawiera takież kosteczki złożone wprost w ziemi bez 

 przykrycia, śród których znajdują się narzędzia krzemienne, krzemienie i innego gatun- 

 ku kamienie łupane, oraz skorupy urn. Takich grobów odkryłem 15. Do kategoryi 

 trzeciej należy zaliczyć groby, w których kosteczki były przykryte kamieniami, lub 

 umyślnie dobieranemi płytkami. Było ich 5. Nakoniec w kategoryi czwartej mieszczą 

 się pogrzebania bardzo ciekawe, pod gromadnymi układami kamieni. Takich było 6. 



O grobach kategoryi pierwszej mało co się da powiedzieć. Kosteczki w tych gro- 

 bach, zgarnięte w stożek mniejwięcej prawidłowy, mieszczą się w ziemi bardzo płytko, 

 tak, że wierzchołek stożka przypada zwykle nie głębiej, jak na 0.25 m. pod powierzch- 

 nią. Kosteczki w większości grobów były czyste, czasem tylko zawierały drobne wę- 

 gielki. Groby utworzone w miejscach spalenia trupa, odznaczają się znaczną domieszką 

 popiołu, węgli, oraz brunatną barwą przepalonego piasku. 



Budowa grobów kategoryi drugiej niczem się nie różni od poprzedniej. Ze względu 

 jednak na znalezione tu przedmioty, pozwolę sobie opisać każdy grób z osobna. 



Grób 11 -ty (według porządku kopania), zawierał kosteczki czyste, zgarnięte 

 w kupkę w głębokości 0.3m. Na wierzchu kosteczek leżał kamyk mający 0.08 m. dłu- 

 gości, a 0.05 m. grubości. Mógł on służyć jako tłuczek, gdyż jest zręczny w ujęciu, 

 i na całej powierzchni nosi ślady ukruszeń, jakby od częstych uderzeń. 



Grób 12 -ty. Kosteczki były umieszczone na tejże co i w poprzednim grobie 

 głębokości. Razem znaleziono liczne skorupy dużej urny glinianej, co pozwala przy- 

 puszczać, że kosteczki mogły być w nią właśnie niegdyś zsypane. Naczynie robiono 

 w ręku, chociaż dość gładko, z gliny barwy ceglasto szarej, z dużą przymieszką żar- 

 stwy granitowej. Wypalenie naczynia bardzo słabe, wskutek czego uległo w ziemi cał- 

 kowitemu zniszczeniu. Zaledwie część udało mi się skleić od szyi i dna, co pozwoliło 



