10 



piołów. Pięć z nich zajmowało około 1 m. k\v. powierzchni, dwa zaś, miały wymiary 

 następujące: Nr. 1-szy rozpościerał się plama, czarną, mającą długości 2.3 m., szero- 

 kości zaś 1.7 m.; zgliszcze Nr. 2-gi miało długości 4 m., a szerokości 2 m. W pierw- 

 szym gromadki węgli leżały w trzech miejscach na różnej głębokości, poprzedzielanych 

 warstewkami ziemi czystej, lecz przepalonej. Łącznie grubość warstw węgla i ziemi, 

 wynosiła 0.3 m. Ślady zgliszcza drugiego (na planie II), zauważono w głębokości do- 

 piero 0.8 m. Warstwa popieliska była tu grubą na 0.1 m. Bezpośrednio pod zglisz- 

 czami zaczynał się calec, składający się z piasczystych utworów lodowcowych. 



Streszczając wszystko, co się powiedziało wyżej, znajdziemy, że cmentarzysko 

 opisywane odznacza się następującemi wybitnemi cechami. 



1- o Jest płaskie, jak to miałem sposobność powiedzieć we wstępie. 



2- o Szczątki kostek tu grzebanych są palone, o czem świadczą charakterystyczne 

 popękania ich powierzchni, i są ludzkie, jak to zadecydował prof. J. Talko-Hrynce- 

 w i c z, który kosteczki oglądał w moim zbiorze. Prof. K. Stołyhwo, który był ła- 

 skaw przesłane sobie kosteczki z tego cmentarzyska rozpatrywać, uznał je też za ludz- 

 kie. Tylko wśród kosteczek grobu 41 -go, znalazł ułamek zęba zwierzęcia trawożernego, 

 o czem powiadomił mię w liście z d. 10 czerwca 1914 r. Notuję tu tylko sam ten 

 fakt, wstrzymując się od wyprowadzenia jakichkolwiek bądź wniosków, chociaż, o ile 

 ten szczątek nie trafił do grobu przypadkiem, rzuca on pewne światło na ówczesny 

 obrządek pogrzebowy. 



3- o W rozmieszczeniu grobów, względem siebie, nie daje się spostrzedz zachowy- 

 wania jakiegokolwiek porządku. Plan cmentarzyska wskazuje jedynie na to, że są tu 

 skupienia mogił oddzielone od siebie przestrzenią całkiem pustą. Może to być rzeczą 

 przypadku, notuję to jednak dla pełności obrazu. Widzimy więc tu dwie grupy: 

 wschodnio południową, składającą się z 33-ch grobów i 4-ch ognisk, oraz północno-za- 

 chodnią, z 45-ciu grobów i 3-ch ognisk złożoną, oprócz leżących osobno grobów: 79-go, 

 80-go i 81 -go. Być bardzo może, że taki rozdział cmentarzyska nastąpił z powodu 

 jakiejś przerwy w zaludnieniu tej miejscowości. 



4- Jednostajność obrzędu pogrzebowego zachowywanego przy grzebaniu zmar- 

 łych, i liczba znaczna, bądź co bądź, pogrzebań każe wnioskować, że pozostawił je 

 po sobie lud jednolity, licznie tu w ciągu długich lat zamieszkały. Odstąpienia od 

 ogólnego typu pogrzebań, mogły się zdarzyć pod wpływem jakichś oddalonych i za- 

 niedbanych już tradycyi. Do takich zwyczajów przeżytkowych, należy np. pochowanie 

 całego trupa w grobie 42-gim, który wraz z grobami: 3-cim, 4-tym, 5-tym, 17-tym, 

 36-tym i 79-tym, stanowi jakiś typ odrębny, nie mający analogji w znanych dotychczas 

 zabytkach przedhistorycznych Litwy. Może, jest to typ najstarszy danego cmentarzyska: 

 groby te, o ile niektóre z nich takiemi można nazwać, powstały w czasie rozpowszech- 

 niania się tu kultu ciałopalenia. Szczątki kosteczek ludzkich i urn w obstawieniu z do- 

 branych kamieni płaskich, lub pod nakryciem z takich że kamieni, jest może też przy- 

 pomnieniem, lub naśladownictwem pospolitych na zachód i południe od Niemna gro- 

 bów skrzynkowych. Nakoniec kosteczki zsypane wprost do ziemi, bez przykrycia, 

 stanowią typ dość rozpowszechniony, zwłaszcza na pomorzu baltyckiem. Jak w tern 

 cmentarzysku, typ ten jest najpospolitszym i najpóźniejszym, dalszy bowiem ciąg takich 

 niedbałych, rzec można, pogrzebań, przedstawiają groby z epoki metalów, sąsiedniego 

 cmentarzyska, opisanego w t. XXI-szym „Pamiętnika Fizyograficznego". 



