W. LEŚNIEWSKI.— JEZIORA W GUBERNI WITEBSKIEJ. 



do jeziora NeWelskiego w poiuduiowo-zachodnim jego końcu. Najciekawsze 

 w Zmieinie, jest obniżanie się t° z głębokością: na głębokości 1 m t° = 16,9°; na 

 głębokości 4 metrów pozostaje prawie bez zmiany: t"=16,7°; 16,7° trzyma się do 

 10 metrów, spadając następnie wobec i 1 /// do 16,2"; na głębokości zaś 12 m t" 

 spadla nagle do 12,8° — na 1 metr zatem obniżenie t° wynosiło 5,4"; takie zjawisko 

 nosi nazwę „warstwy prze- 

 skoku temperatury 1 ' Na 

 dnie jeziora (15 ni) t° = 

 12,2". Przezroczystość wo- 

 dy dość wysoka — wynosi 

 prawie 3 ///. 



Posuńmy się o 2 wior- 

 sty na S od jeziora Ne- 

 welskiego a spotkamy Je- 

 mienieckie, prawie zupeł- 

 nie okrągłe (mapa 5), co 

 można uważać za wyjątek 

 w naszej okolicy, gdzie je- 

 ziora mają kontury bar- 

 dzo nieprawidłowe. Po- 

 wierzchnia tego jeziora 

 stanowi nie więcej jak V 3 

 powierzchni Newelskiego, 

 a najgłębsze miejsca znaj- 

 dują się prawie w środku 

 geometrycznym jeziora i 

 nie przenoszą 4 m. Dno 

 równe, pokryte grubą war- 

 stwą ciemno - brunatnego 

 szlamu, na którym w ol- 

 brzymiej ilości rosną ro- 

 śliny z rodziny Hydrocha- 

 ritacaeae. Do jeziora Je- 

 mienieckiego prawie obok 

 siebie płyną 2 rzeczki: Pie- 

 sicka z jeziorka Piesickie- 

 go, a druga bierze począ- 

 tek w błotach; Jemienka 

 (mniejsza) łączy je z je- 

 ziorem Newelskiem. Tem- 

 peratura z głębokością spada bardzo stopniowo od 24° na głębokości 0,5 /;/ do 

 25,1° na dnie (4 m) - „warstwy przeskoku" w jeziorze nie znalazłem. Na 



') Zjawisko to było zauważone w ósmym dziesiątku lat ubiegłego stulecia przez 

 Cieistbecka i Forela W jeziorach alpejskich, Ed. Richter nazwał je „Sprutlgschicht" i dat mu wy- 

 tłumaczenie, przypuszczając, że powstanie , .warstwy przeskoku" zależy od pionowej cyrkula- 

 cyi cząsteczek Wody w następstwie dziennej i nocnej zmiany t° powierzchni wody. Wierzchnia 

 warstwa wody ogrzana w dzień ochładza się W nocy i spuszcza się niżej aż do Warstwy równej 

 z nią pod Względem t°; przez taką cyrkulacyę woda wierzchnich Warstw przyjmuje t" mniej wię- 

 cej jednostajną i wyższą od t° Warstwy bezpośrednio niżej leżącej, której t° stosunkowo bardzo 

 mato się zmienia; stąd powstaje taka znaczna różnica w t°, Naturalnie „warstwa przeskoku", 



