2K 



DZIAŁ II. MISCELLANEA. 



jak dla zboża: Urodzaje średnie buraków cukrowych, zebrane z różnych źródeł, są 



w liczbach okrągłych: 



Z 1 ha Stosunek. 

 Francya i Belgia . . 26000 kg 100 

 Niemcy i Austrya . . 230OO „ 88 



Rossya 15820 , 60 



Podobnie jak porównywając urodzaj pszenicy, musimy i tu uwzględnić stan 

 wysokiej kultury w zachodniej części Europy i dla tego, zamiast zbiorów średnich 

 otrzymanych w Rossyi, posłużą nam do porównania urodzaje z gospodarstw mających 

 wyborne grunty i wysoki stan kultury, gdzie średnią za lat 20 mamy z 1 ha 19380 kg, 

 stosunek 76,26. Nakoniec urodzaje średnie buraków cukrowych z najbardziej postę- 

 powych gospodarstw o dobrej glebie i zupełnym zwrocie części pożywnych są na- 

 stępujące: 



Z ] ha Stosunek. 

 Francya i Belgia . . 33000 kg 100 



Niemcy 31000 „ 93,9 



Rossya 24000 „ 72,7 



Porównanie okresu wegetacyi dla kultury buraków cukrowycli i ilości ciepła 



dają nam następne liczby: 



Temperatura średnia. 



Francya i Belgia . 191 dni, 15,06" C. = 2878" C. — Davy, Pagnoul. 

 Niemcy i Austrya . 183 „ 15,30 „ = 2800° C. — Brim. 

 Wołyń 152 „ 16,01 „ = 2434° C. — Kopista. 



Ostatnie te liczby objaśniają nam już dostatecznie zależność urodzajów bu- 

 raków od długości okresu wegetacyi i ilości ciepła, pomijając inne ważne czynniki. 

 A jeżeli tu uwzględnimy jeszcze wielkość amplitudy w ciągu doby w wymienionych 

 miejscowościach, okaże się, że na wschodzie Europy zarówno wobec niższej tempe- 

 ratury w nocy, jako też znacznych upałów w ciągu dnia, następuje opóźnienie 

 w rozwoju wegetacyi, co jest równoznaczne skróceniu już i tak krótkiego okresu, 

 to zależność urodzajów od długości okresu i ilości ciepła otrzymamy w liczbach, któ- 

 rych stosunek ściśle wyraża wpływ warunków klimatycznych. 



11. 



W Rossyi europejskiej podług danych urzędowych, oprócz pięciu guberni po- 

 łudniowych, ziemi uprawianej dla kultury produktów rolnych liczy się 152 miliony 

 dziesięcin. Ponieważ w trójpolówce trzecia część ziemi leży ugorem, odliczając pe- 

 wien procent na gospodarstwa postępowe, gdzie trójpolówki niema, nie rozminiemy 

 się wielce z prawdą, przyjmując, że w Rossyi europejskiej zostawia się 45 milionów 

 dziesięcin ziemi ugorem! Ale taka przestrzeń równa się niektórym państwom za- 

 chodnio-europejskim (więcej niż 4 /s cz. Austro-Węgier), które mieszczą około 40 

 milionów ludzi! 



Ktokolwiek miał sposobność przypatrywać się bliżej tym ugorom, gdzie od 

 wieków tylko zboże zasiewano, ten wie, jak nędzna jest na nich wegetacya, i że tyl- 

 ko po obfitych deszczach się ukazuje. Kilka dni posuchy, a to bywa rok w rok, 



