6 DZIAŁ II. — GEOLOGIA Z CHEMIĄ. 



przechodzi tu ten sam uskok, wyższem wzniesieniem tego punktu nad' 

 poziomem morza, czyli mniejszem zmyciem warstw wapienia od równi- 

 ny piaszczystej koło Rudnicy. Złoże w Jaroszowicach jest co do ilo- 

 ści rudy w zbadanych przynajmniej dotąd częściach uboższe od 

 Rudnicy. 



Oprócz opisanych dwu głównych składów rudy znajdują się jeszcze 

 inne trzymające się w pobliżu głównych; nazwę je „towarzyszącemi". Są 

 to niewielkie przestrzenie w wapieniu, zawierające żyłki i gniazdka rudy 

 żelaznej. 



Nadto wprost pod ziemią orną znajduje się mnóstwo bardzo ma- 

 łych gniazdek mocno piaszczystej lub gliniastej rudy, wyglądających jak - 

 gdyby narzucone, nazwę je ,,eluwialnemi". 



Mineralogiczny i chemiczny charakter rudy. 



Mineralogiczny charakter rudy w Kluczach nie jest jednostajny. Za- 

 barwienie całej masy na kolor czerwony, które pan Kontkiewicz uważa jako 

 spowodowane przez domieszkę glin kajpru, jest wprost właściwością sa- 

 mej rudy, ponieważ nawet tam, gdzie ruda nie ma bezwarunkowo żad- 

 nej styczności z kajprem, to jest w gniazdach towarzyszących głównym 

 i eluwialnych, barwa jej w masie pozostaje czerwoną. 



Od powierzchni ruda jest bardziej gliniastą, żółtszą, zawiera tylko 

 do 40% Fe, głębiej staje się zbitą i bogatszą, dochodzącą do 50% za- 

 wartości Fe. 



Główną masę rudy stanowi żelaziak brunatny w bryłkach (kar- 

 niach) najrozmaitszych wymiarów, z małą domieszką ziemistego ugru. 

 Bryłki limonitu mają skład zbity jednolity, w odłamie dają nierówną 

 powierzchnię o metalicznym połysku. Spotykają się jednak bryłki przed- 

 stawiające przejście od rudy do wapienia: z powierzchni ruda, wewnątrz 

 niezmieniony wapień, i naodwrót bryłki wapienia z powkrapianą rudą. 

 Wśród masy żelaziaka brunatnego porozrzucane są gniazdka żelaziaka czer- 

 wonego. Bryłki tego ostatniego są, jak można przypuścić, produktem 

 utraty wody przez limońit. Wykazuje to niejednolity zwykle skład że- 

 laziaka czerwonego: karnie jego są porowate, miejscami ziemiste, to 

 znów zbite lub poprzerastane warstewkami żyłkowatej budowy. W po- 

 rach tych bryłek znajdują się często skupienia małych ale ładnie wy- 

 kształconych, blaszkowatych kryształków hematytu. 



W hutach dzielą rudę na miałką i karnistą, pierwsza z nich często 

 bywa zanieczyszczoną ziarnkami wapienia; posiada skład chemiczny: 



C0 2 -fH 2 Si 2 Al a 3 Fe 2 3 Mn Ca O Mg OSP (O + reszta)) 

 13,00% 10,00% 5,65% 63,63% 0,10%, 4,42%, 0,61% 0,10% 0,23% 2,26% 



