ST. DOBOBZTŃSKL — 



RUDY ŻELAZNE. 



9 



Pomimo jednak małej zawartości Fe w wapieniu skalistym, jeżeli 

 zwrócimy uwagę na znaczną grubość zmytych pokładów jego i ogromny 

 obszar pól, które one pokrywały, to dojdziemy do wniosku, że wody 

 atmosferyczne uniosły jednak ogromną, ilość tlenniku żelaza. Pewne po- 

 jęcie o tej ilości daje nam następny rachunek: lm 3 wapienia mającego 

 l ! / 2 % (średnio) Fe zawiera 43 £y/ Fe 2 3 , a więc już lm" zmytego pola 

 wobec lOOm grubości pokładu 4300 A:^. Obszary, które kiedyś pokrywał 

 wapień skalisty w tych okolicach zawierają kilkadziesiąt kilometrów kwa- 

 dratowych przestrzeni, co odpowiada blizko 2-m bilionom centnarów me- 

 trycznych tlenniku żelaza. 



Jeżeli tylko cząstka tej masy znalazła warunki odpowiednie do osa- 

 dzenia się w pozostałym wapieniu, to rzecz prosta, że powstały złoża 

 rudy. Warunki takie istniały w Kluczach; mianowicie zmyte pola koło 

 Rudnicy na półn. za uskokiem były kiedyś wzniesione wyżej o jakie 

 100 m, to jest o wielkość uskoku nad poziom południowej strony, jak 

 to wykazałem uprzednio, część warstw tego podniesionego wapienia nad- 

 to musiała mieć pewien upad ku uskokowi i ), wskutek tego wody za- 

 wierające Fe 2 3 spływały na obecnie pozostałą jurę białą i osadzały go 

 w szczelinach, wywołanych przez procesy dyzlokacyjne i wietrzenie, na 

 mocy prawa chemicznego, że mniej rozpuszczalne ciało Fe 2 (C0 3 ) 3 zo- 

 staje strącane z roztworu przez bardziej rozpuszczalne CaCO 3 2 ). 



Wnioski. 



Opierając się na powyższej hypotezie należy sądzić, że opisane złoża 

 w Kluczach są tylko wskazówką, iż w przyszłości znajdzie się ich wię- 

 cej w tych miejscowościach. Jest to, mojem zdaniem, kwestya tylko cza- 

 su i nakładów. 



Znaczne, jak to wykazałem wyżej, zaburzenia tektoniczne w tej 

 miejscowości nie mogą mieć przyczyn czysto lokalnych, a więc rozcią- 

 gają się na większą przestrzeli. Za tem idzie, że warunki powstawania 

 złoż rudy mogą się powtarzać w szerszym zakresie i ruda żelazna z jury 

 białej wobec jej znakomitych właściwości może stać się kiedyś ważną 

 podporą hutnictwa krajowego. 



') Warstwy pochylają się zwykle w kierunku działania sil dyzlokacyjnyeh. 

 ł ) Powyższą reakcyą można napisać: Fe^CO^), -f- 3CaCo, -j- (Aq -j- nC0 3 ) = Fe 2 0, -f- 

 30aH, (CO,), -f (Aq + nCO,). 



Pam. Fizyogr. T. XVI. Dział II. — 2 



