J. PACZOSKI. — &ÓRMACYACH ROŚLINNYCH. 



Sądząc z opisów i nazw przytoczonych w „Dykcyonarzu", wnosić 

 należy, że Kluk. jako botanik, powinien l>yl zajmować wysokie sta- 

 nowisko wśród współczesnych mu uczonych. Porównywając naprzykłąd 

 Kluka z jednocześnie działającym z nim na polu florystyki krajowej 

 (iilibertem (patrz niżej), przyznać należy, że chociaż Kluk nie używał tej 

 sławy, którą nawet do dziś, do pewnego stopnia niesłusznie, cieszy się 

 Gilibert, był on od ostatniego większym znawcą roślin i znacznie ści- 

 ślejszym. 



Kluk zmarł w rodzinnym swym Ciechanowcu w roku 17! 6 ')„ 



W roku 1775 przybył z Francyi do Grodna Jan Emanuel Gilibert, 

 który częściowo współcześnie z Klukiem badał Horę grodzieńską. Gilibert 

 urodził się w Lyonie 21 lipca 1741 roku. Ukończywszy studya medycz- 

 ne, przez rekomendacyą słynnego w sw}-m czasie Hallera, dostał się on 

 do Grodna jako nauczyciel. Tam wkrótce założył ogród botaniczny, nia 

 ustępujący pod względem bogactwa roślin zagranicznym. Rośliny zasu- 

 szone z tego ogrodu znajdują się do obecnego czasu w gabinecie bota- 

 nicznym uniwersytetu kijowskiego. Zielniki to noszą tytuł „Hortusgrod- 

 nensis". Ponieważ zielniki owe zawierają tylko rośliny hodowane w ogro- 

 dzie, a przytem okazy przez czas są uszkodzone, nie posiadają więc 

 żadnego znaczenia, prócz historycznego. Wskazują nam tylko co w swo- 

 im czasie rosło w ogrodzie botanicznym grodzieńskim. Wskazówka ta 

 wypada dla niego bardzo chlubnie, gdyż zielniki zawierają bardzo wiele 

 gatunków. Jednakże Gilibert nie poprzestał na założeniu ogrodu bota- 

 nicznego, ale, co dla nas jest ważniejsze, zajął się skrzętnie badaniem 

 flory litewskiej, mianowicie okolic Grodna. Rezultatem badań tych było 

 dzieło: Flora Uthuanica inchoata seu enumeratio plantarum quiis circo (Irod- 

 nam cołlegit et determinarit Joan. Emanuel Gilibert. Część pierwsza tego 



') „Chociaż ogrodnictwo tu iw guberni grodzieńskiej* nie słynie, lecz za to guber- 

 nia grodzieńska szczyci się rodem i skonem słynnego botanika Krzysztofa Kluka, pro- 

 boszcza ciechanowieckiego, kanonika kruszwickiego i dziekana droliiczyńskiego, któremu 

 wzniesiony został w r 1848 w miasteczku Ciechanowcu, kosztem Stefana Ciecierskiego, 

 właściciela tego miasta, pomnik ł kamienia kunowskiew 'gub. radomska, pow. opatowski). 

 Pomnik ten składa się z posągu i postumentu, wysokość całego wynosi arsz. 8,9 i łokci 1U', 

 samego zaś posągu arsz. 3,23 I łokci 4). Na postumencie trzy płaskorzeźby wyobrażają: 

 1) rolnictwo, 2) ogrodnictwo, rybołówstwo i pszczolnictwo, 3) górnictwo. Czwarta strona 

 na tablicy marmurowej zawiera napis w języku łacińskim ryty i pozłacany, następujący: 

 Memoriae Christophori Kluk, qui A d. MDCCXXX1X in hoc oppido lucern conspe.rit, huic 

 ecclcsiae summa cum dignitate perpetuo praefuit, operibusuur suis, guibus primus Polonorum 

 historiom na turalem egregie illustrando patrium 8ermonem ditarit, famom immortah m rutetus 

 A. D. \IDCCXCVI obiit. Cała myśl artystyczna pomnika i jej wykonanie należy się znako- 

 mitemu rzeźbiarzowi Jakóbowi Tatarkiewiczowi". iPołujański. Opisanie lasów etc. tom 11. 

 str. 30ó — in nota*. Ciekawa rzecz, czy istnieje obecnie ten pomnik i w jakim -tanie się 

 znajduje '• 



