J. PACZOSKI. — 



FOBMACYACH ROŚLINNYCH. 



7 



zgodność możebną jest tylko w tym przypadku, kiedy się opisywało te 

 same okazy. Jeden z takich przykładów przedstawia Tnula Ocnlus Christi 

 (a właściwie według terminologii Giliberta — Inula Icmuginosa FI. lith. 

 ]). 2013). Po opisie tej rośliny autor dodaje. v Ihoic venit specimen caule 

 flexuoso inclinato, uniflore..." i t. d. Zupełnie zgodny okaz znajduje się 

 w zielniku pod Nr. 1214. .Jednak nie należy on do I. Oculus Christi, co 

 a priori można było przewidzieć, lecz jak i inne okazy I. lanuginosa do 

 najzwyklejszej Inula Britanica L. Wogóle i inne gatunki Inula przez 

 Giliberta są naj błędniej pooznaczane. Są to wszystko różne drobne od- 

 miany Inula Britanica, o czem zresztą pisałem już w jednym z nume- 

 rów „Wszechświata" . Jeszcze lepszym dowodem jest Yeronica spicata var. 

 spica prolifera (FI. lith. coli. II. p. 100). Inferior spica fructifera, ąuadriun- 

 cialis, ex apice illius duae spicae ejusdem longitudinis florentes. W zielniku 

 znajduje się zupełnie zgodny okaz: z wierzchołka owocującego kłosa wyra- 

 stają dwie gałązki kończące się kłosami kwitnącemi 1 ). 



Ilość podobnych przykładów mógłbym znacznie powiększyć, gdyż 

 zielnik Giliberta obłituje w rozmaite zboczenia, które autor flory litew- 

 skiej, często nie poznawszy, opisywał jako odrębne gatunki, ale i tych 

 przykładów, jak sądzę,- wystarczy dla udowodnienia tożsamości Herbarium 

 Gilibertii. 



Po przestudyowaniu zielnika Giliberta, wyjaśniła się dla mnie spra- 

 wa wielu roślin grodzieńskich, wskazanych przez tego badacza, które 

 nie tylko nigdzie więcej na Litwie nie zostały znalezione, lecz i wogóle 

 nigdzie w pobliżu nie rosną. Do takich należy: Anthericum Liliago 

 (= A. ramosum), Inula Oculus Christi (= i". Britanica), I. Germanica 

 (= 1. Britanica), I. Conyza (= /. Britanica), Scutellaria minor (= 8. gale- 

 riculata), Lonicera nigra (= L, \ylostcum), Yeronica incana (V. spicata), 

 Cirsium eriophorum (= C. lanc eolat urn), Leonurus Tataricus (= L. Car- 

 diaca var.), Ajuga pyramidalis (= A. Gcnevensis 3 ), Carduus acanthoides 

 (= C. crispus), O. nutans (= C. crispus) i inne. 



Wyjaśnienie stanowiska Giliberta uważam za konieczne z tego 

 względu, że był on uważany za niewzruszoną powagę Horystyczną. Na- 

 przykład Łapczyński (Pam. Fiz. t. XII, dział III. str. 89; mówi o tych 

 „białych krukach" Hory grodzieńskiej: „o pomyłkowem determinowaniu 

 roślin przez Giliberta mowy być nie może, więc upragnioną jest rzeczą, 



') Nie wszystkie jednak rośliny zielnikowe zgadzają się z dyagnozaini we FI. lith. 

 Pochodzi to stąd, że autor najczęściej brał gotowe dyagnozy z dziel innych, mniemając, /<■ 

 prawidłowo oznaczył roślinę. Najbardziej rażący błąd tej kategoryi: Linmanthetnutn nymphae- 

 oiiks opisuje Gilibert prawidłowo: „flos »>ntjniint luteum" a w zielniku znajdujemy nędzny 

 oka/. lli/drocharis Hornu ranae! 



»> Trzy ostatnie rośliny rosną rzeczywiście na Litwie, lecz pierwsza z nich rośnie 

 w północnej części, a dwie pozostałe w południowej, jako zawleczone 



