J. PACZOSKI.— PORMACYACH ROŚLINNYCH. 



9 



błędów *). Znajdujemy w tych zielnik;irh mnóstwo okazów tego samego 

 gatunku, z których są określone prawidłowo, inne zaś (lekkie zboczenia 

 od typowej formy) zupełnie błędnie. Widziałem i tak grube błędy, jak 

 zamiast Jnncus — Ąlsinef Wogóle Gilibert widocznie posiadał wielkie za- 

 miłowanie do botaniki, lecz brakło mu odpowiedniego talentu i wiedzy 

 fachowej. Sądzę naturalnie Giliberta na tle epoki ówczesnej, zwracając 

 uwagę na trudne warunki pracy naukowej w takich zakątkach jak 

 Grodno. 



Jakkolwiek nie chcę ująć nie z zasług Giliberta, który pracował na 

 polu florystyki w tak ciężkich warunkach, muszę tu wprost powiedzieć, 

 że dla nas obecnie dzieła tego autora przedstawiają tylko znaczenie 

 czysto historyczne i że wszelkie powoływania się na niego jako na 

 powagę nie mają racyi bytu. Z drugiej zaś strony, zielniki tego bota- 

 nika posiadają dla nas ogromną wartość, gdyż pozwalają nam nie tyl- 

 ko sprostować błędy zawarte w dziełach, lecz i wskazują co rzeczywiście 

 rosło (i rośnie obecnie) w okolicach Grodna. 



Niestety zielniki Giliberta są już znacznie przez czas uszkodzone, 

 chociaż znajdujemy tam i okazy bardzo dobrze zakonserwowane. Od 

 długiego leżenia porobiły się na papierze gdzieniegdzie odbicia znaj- 

 dujących się na nim roślin. Przypominam sobie odbicie Ranunculus Flam- 

 mula doskonale oddające kształty tej rośliny. Z powodu uszkodzeń nie 

 wszystkie okazy dały się obecnie ściśle pooznaczać. Prócz tego dużo 

 widocznie okazów zupełnie przepadło, gdyż nie wszystkie gatunki za- 

 mieszczone w dziełach Giliberta znajdują się w zielnikach. 



Niektóre szczegóły z życia Giliberta zebrane są u Łapczyńskiego 

 (Pam. Fiz. t. XII), dokąd ciekawych czytelników odsyłam. 



W roku 1791 wydał Bonifacy Stanisław Jundziłł „Opisanie roślin w pro- 

 wincyi W. K. L. (litewskiego) naturalnie rosnących według układu Lin- 

 neusza". Wilno 1791. Druga edycya tego dzieła wyszła w r. 1811. Dzieł 

 Jundziłła nie mogłem odszukać nawet w bogatym księgozbiorze wszech- 

 nicy kijowskiej. Figurują one tam wprawdzie w katalogach, lecz de fa- 

 cto są zatracone. 



W kompilacyi Józefa Jundziłła „Opisanie roślin w Litwie, na Woły- 

 niu, Podolu, Ukrainie, dziko rosnących, jako i oswojonych". Wilno 1830, 

 którą bardzo łatwo dostać i w czasie obecnym, znajdujemy bezpośred- 

 nie, aczkolwiek w małej ilości, wskazówki dla Litwy południowej. 



W roku 1784 urodził się słynny Willibald Besser, który wywar! po- 



l ) Prócz roślin grodzieńskich, znajdują się w Kijowie i rośliny zebrane przez (nli- 

 berta kolo Wilna. Zielnik ten odznaczał się znacznie mniejszeini wymiarami okazów </.iel:>ik 

 grodź, ułożony jest na ogromnych arkuszach'. 



Tam. Fizyogr Tom XVI. Dział III - 2 



