J. PĄCZUSIU. 



— FOKMACYACII ROŚLINNYC H. 



25 



Zielników dotyczących Polesia, jak i wogóle z guberni grodzieńskiej, miń- 

 skiej, mohilewskiej, dostarczyłem Schmalhausenowi w latach 1892 i 1893. 

 Z tych zielników Schraalhausen przytacza stanowiska rzadszych roślin. Sam 

 on na Polesiu nie był; zbierał jednak rośliny na południowem pograniczu, 

 mianowicie w powiecie ostroskim na Wołyniu '). 



Ponieważ pracowałem w gabinecie botanicznym uniwersytetu kijow- 

 skiego u prof. Schmalhausena od roku 1888 aż do jego śmierci (1804) 

 i widziałem wszystkie zielniki, na podstawie których pisał on swoję Horę. 

 jak również i sam sposób korzystania z różnych materyałów, — mogą są- 

 dzić o tej pracy nierównie lepiej niż ci, którzy nie pozostawali z auto- 

 rem w tak ścisłych stosunkach. Tu nie miejsce dla oceny Hory Schmal- 

 hausena (mam zamiar uczynić to w innem miejscu, po wyjściu z druku 

 drugiego tomu), jednak zmuszony jestem tymczasowo zwrócić uwagę na 

 pewne błędy i nieścisłości, dotyczące przeważnie roślin z Polesia, które, 

 pomimo wielkiej sumienności autora i znajomości rzeczy, wkradły się do 

 Flory Rossyi środkowej i południowej. 



Na str. 17 opis typowej formy Ranuncitlns polyphyllus W. K. i sta- 

 nowiska, między któremi figuruje Łojów (gub. mińska — okazy zebrane 

 przeze mnie); nieco niżej opis formy lądowej tegoż gatunku {forma terre- 

 stris) i przytoczone stanowisko: gub. mińska (z powołaniem się na moje 

 okazy). Z tego sądzić można, że w guberni mińskiej znajdują się obie 

 formy. Otóż sprostować muszę, że w guberni mińskiej (tylko kolo Łojo- 

 wa) rośnie tylko „forma ttrrestris". Na str. 70 Erysimum orientule przy- 

 tacza autor dla Jarylowiez (gub. czernichowska), powołując się na moje 

 okazy. Nigdy jednak nie zbierałem tam tej rośliny i a priori wnosić 

 można, że wcale tam nie rośnie. Str. 12(i B. polymorphus MB. stanowi- 

 ska litewskie są wypisane pod formą typową, stosują się one jednak 

 rzeczywiście do odmiany p dhitinns (właściwie powinno było być 1). Bor- 

 basii Yiindas). Str. 148 SiJene Ot/fes Sm.$ Woh/ensis jest nazwą zbiorową; 

 obejmuje ona formę zachodnią o kwiatach żółtawo zielonych i kwiatosto- 

 nie wązkim = S. Pseudotistes Bess., oraz formę wschodnią o kwiatach bia- 

 ławych i kwiatostanie bardzo szerokim == prawdziwa S. Wolgensis Otth. 

 (S. Pseudotistes autor niesłusznie zapisuje do S. parviflora Pers.). Str. 147 

 Spergula pentandra L. przytacza Schmalhausen dla W ołynia, jednak jest to 

 rosnąca także w zachodniej części Polesia litewskiego S. vernaMs WiUd. 

 Str. 217 dla Rzeczycy (gubernia mińska) przytoczony jest C>/tisus nigrieans L. 

 (na zasadzie spisu Paszkiewicza, o czem się jednak nie wspomina). Wi- 

 działem okazy p. P. w Petersburgu, jest to jednak pospolity Cytisus bi- 



') Z okolic Żytomierza autor wspomina także o roślinach zebranych przez Han 

 manna. 



Pam. Fizyogr. Tom XVI. Dział III. — 4 



