I". 1'ACZOSKI. — <> I"'OKMA('YA('II l!< >SU XNY< II. 



:::: 



głazami narzutowemi, to znaczy, że przekroczyliśmy północną granicę 

 Polesia. Roślinność' jednak zostanie ta sama. 



Południowa granica Polesia jest zarazem granicą lodowców, gdyż 

 nie były one rozpostarte w południowej części Wołynia ł ). Dalej jest 

 ona granicą masowego występowania borów sosnowych i błot typu pół- 

 nocnego (a co zatem idzie i niektórych zwierząt, jak naprzykład łoś, 

 i ptaków— głuszec). Prócz tego tu także znajduje granicę północną czar- 

 noziem. Pod względem orograficznym nie mniejsze występują różnice. 

 Poza granicą południową Polesia nie widzimy już owych niskich i je- 

 dnostajnych równin, lecz powierzchnię pofalowaną i wzgórzami pokrytą, 

 oraz znacznie bardziej wzniesioną nad poziom morza. Od granicy Po- 

 lesia zaczynają się owe sławne ze swej wielkości i obfitości stawy wo- 

 łyńskie, których na Polesiu niema prawie wcale i t. d. Uwzględniając 

 te wszystkie wskazówki, możemy granicę południową Polesia wyznaczyć 

 względnie ściśle. Granica ta przecbodzi przez Chełm (a przynajmniej 

 Włodawę), Włodzimierz wołyński, Łuck, Olykę, Klewań, Horyniogród 

 (kolo Równego), Ostróg, Michlę (koło Sławuty) i Połonne (pow. zwia- 

 helski). Dotąd granica ta zarysowuje się wyraźnie północnemi stokami 

 wzniesień wołyńskich, dalej zaś we wschodniej części gub. wołyńskiej nie jest 

 tak wyraźna. Przyjmuję jednak jako należącą do Polesia całą wschod- 

 nią część tego kraju, nie zważając, że znajdują się tam miejscowości, 

 które nigdy pod lodowcami nie były, występują przeważnie wzdłuż rzek 

 skały starszego pochodzenia, znajdują się pokłady lóssu i t. d. 



Chociaż wiele miejscowości wschodniej częśc i Wołynia, ze względu 

 na budowę geologiczną, rozwój stosunków orograficznych i t. d., po win- 

 iłoby należeć do typu podolskiego, jaki wybitnie występuje już w po- 

 łudniowo - zachodniej części tego kraju, jednak biorąc pod uwagę, że 

 miejscowości takie na wschodzie przedstawiają tylko mniejsze lub więk- 

 sze „wyspy" wśród Polesia typowego, zmuszeni jesteśmy zaliczyć je do 

 tego ostatniego. Przytem na „wyspach" tych rozpostarły się obecnie 

 przeważnie lormacye czysto poleskie i tylko tu i owdzie porozrzucane 

 rośliny, nigdzie więcej na Polesiu nie rosnące, lecz występujące na Po- 



') Południowa granica lodowców (głazów narzutowych l oznaczona jest na mapie geo- 

 logicznej Kossyi europejskiej >wyd. Komit. Geolog, z r. l,si»2 — skala t>0 wiorst w calu an- 

 gielskimi, a także na specyalnej mapie załączonej do rozprawy p. Nikitina: „Ptediely rozpro- 

 stranienia lednikowijch śliedow w caitralnoj Rossyi i >ia Urale (Izw. geołog, Komit t. IV. Pe- 

 tersb. 188(ii. Na pierwszej mapie granica głazów narzutowych w niektórych miejscach Wo- 

 łynia wskazana jest dalej na południe, niż na drugiej. Naprzykład na mapie Nikitina irra- 

 nica ta nie dochodzi do Żytomierza, na geolog. (1892 r.t zaś zbliża się do samego miasta. 

 Granicę wyznaczoną na mapie geologicznej, jako opartą na późniejszych i dokładniej-zych 

 badaniach, uważać należy za bardziej zbliżoną do prawdy. 



Pam. Fizyogr. T. XVI 



Dział III. - 5 



