.1. PACZOSKI. — O FORMACYACH ROŚLINNYCH. 



35 



Dalej południowa granica Polesia od Żytomierza podąża do Kijo- 

 wa, przyezem do poleskiego typu zaliczyć należy cały powiat rado [ny- 

 ski i północną część kijowskiego. Ta część granicy, wraz ze wschod- 

 nią częścią przechodzącą przez Wołyń, posiada bardzo względną war- 

 tość, gdyż tu typ poleski przechodzi bardzo stopniowo w typ tlory mie- 

 szanej jaką jest flora okolic Kijowa i wogóle wschodniego skrawka środ- 

 kowej części gub. kijowskiej. 



Północną granicę możemy przeprowadzić przez następujące miej- 

 scowości: ') Wysokie - Litewskie (trochę na południe od Puszczy 

 Białowieskiej), Prużana, Słuck, lliumeń i południowa część powiatu 

 borysowskiego. Do litewskiego Polesia będą należały w taki sposób na- 

 stępujące powiaty: część brzeskiego, kobryński i część Słonimskiego z gu- 

 berni grodzieńskiej, piński, mozyrski, rzeczycki, słucki, bobrujski i część 

 ihumeńskiego z gub. mińskiej; nakoniec homelski, rohaczewski i część 

 bychowskiego z gub. mohylowskiej. 



Jak przebiega wschodnia granica nie mogę nic w tej kwestyi po- 

 wiedzieć stanowczego. Że nie stanowi jej Dniepr, to nie ulega kwestyi. 

 Za Dnieprem w guberni mohylowskiej i nawet w czernichowskiej (w pół- 

 nocno-zachodniej części) typ poleski występuje jeszcze w całej pełni. 

 Zresztą, jak już zauważyłem, ku północy, zachodowi i wschodowi poza 

 obrębem Polesia występuje ten sam typ ilory młodej polodowcowej, nie 

 różniący się ani pod względem fitosocyalnym, ani pod względem, 

 wchodzących w skład formacyj roślinnych gatunków od poleskiego. Ja- 

 ko cechy wyróżniające należy uważać większe wzniesienie nad poziom 

 morza, występowanie na powierzchnię głazów narzutowych, które na 

 Polesiu z reguły są przykryte warstwami piasku, oraz gleby bardziej 

 glinkowate (dyluwialne). Są to więc różnice czysto orograficzne, a nie 

 florystyczne. 



Dobre pojęcie o granicach Polesia można wyrobić sobie przepa- 

 trując mapę hypsometryczną p. Tillo, obejmującą Rossyą środkową i po- 



półnorna granica czarnoziemu nie dochodzi do tej części Polesia. Gdyby tam rze- 

 czywiście występowały rośliny stepowe w normalnych swych złożeniach, to niewątpliwie 

 musiałby tam być i czarnoziem. Nakoniec nawet sami mieszkańcy tej części kraju nie na- 

 zywają go inaczej jak Polesiem, przyezem wyraźnie odróżniają go od Wołynia (Wołyniem 

 nazywają południowo-zachodnią część guberni, a po części i wogóle południową). Poświęci- 

 łem tu nieco więcej miejsca dla obalenia tendencyjnego i bezpodstawnego twierdzenia p. T., 

 gdyż jest ono przykładem, na jakie manowce może zaprowadzić bezwzględne hołdo- 

 wanie jakiejś idei. Zresztą kwestya ta będzie szczegółowiej traktowana we własciwem 

 miejscu. 



') Północna granica, ponieważ wcale nie oddziela typów tlorystycznych, nie przedsta- 

 wia dla nas tak doniosłego znaczenia jak południowa. W niektórych jednak miejscowościach 

 występuje ona wyraźnie w kształcie niby starego brzegu. Pehman (Kotlina Prypeci — „Ate- 

 neum-' 1886 t. II, str. 500) wspomina także o tern. 



