J. PACZOSKI. — FORMACYACH ROŚLINNYCH. 



39 



len, pęd wody w rzekach jest słaby, często tak słaby, że go trudno za- 

 uważy ć. 



Wskutek zbyt słabo rozwiniętych brzegów, rzeki poleskie często zmie- 

 niają swoje łożysko. Nie mówię już o mniejszych rzekach, lecz nawet 

 Dniepr nie stanowi wyjątku. Koło Łojowa (pow. rzeczycki) Dniepr zmie- 

 nił część swego łożyska i tam, gdzie przedtem toczyły się jego fale, gdzie 

 pamiętają, że pływały statki, dziś w czasie lata można przejść, nie brnąc 

 w wodzie głębiej jak po kolana. Prócz tego stare to łożysko stopniowo 

 zarasta roślinami błotnemi. 



Prócz powyżej wspomianych wyższych brzegów rzek w południowo- 

 wschodniej części Polesia, powierzchnia tej krainy przedstawia doskonałą 

 równinę, nużącą i doprowadzającą niemal do rozpaczy swą jednostajno- 

 ścią. Taka doskonała równość powierzchni wskazuje już sama, że mamy 

 do czynienia z krainą młodą, tylko co powstałą, co też popiera w zupeł- 

 ności zarówno jej geologia jak i flora. Wzgórza na Polesiu taką są rzadko • 

 ścią, że jadąc raz parowcem koło Mozyrza byłem zdziwiony silnem wrażeniem, 

 jakie wywarł na jadącego na tymże parowcu chłopa poleskiego, widok 

 niewielkich wzniesień loessowych, na których zbudowane jest miasto. Po- 

 wiedział mi on przytem, że nigdy nie przypuszczał, żeby mogły istnieć 

 takie wysokie ,,góry". 



Częściej niż wzgórza (a w niektórych miejscowościach nawet bardzo 

 często) dają się widzieć pagórki piaszczyste, znajdujące się nad rzekami 

 i zawdzięczające swe pochodzenie działalności wiatru. 



Podłoże czyli dno kotliny poleskiej, jak wykazały badania geologicz- 

 ne inż. Choroszewskiego (Poszukiwania geologiczne dokonane w ostatnich 

 latach na Polesiu. — „Pam. Fizyogr." t. I, str. 115 — 132; z mapą Polesia, 

 na której są oznaczone otwory świdrowe), stanowią we wschodniej czę- 

 ści niebiesko-szare, czasem białawe, a nawet czarne gliny; w zachodniej 

 zaś przeważnie masy kredowe ,, utworzone skutkiem starcia skał formacyi 

 kredowej przez lodowce i głazy narzutowe, przyczem tak gliny jak i masy 

 kredowe uznać należy za późniejsze niż formacya trzeciorzędowa, miano- 

 wicie za utwory tak zwanej epoki popliocenowej" (str. 130). 



Miąższość pokładów glin, stanowiących podłoże błot poleskich, bar- 

 dzo jest nie jednakowa. Koło Zabłócia (powiat kowelski na Wołyniu) 

 wynosi zaledwie półtorej stopy, w innych zaś przypadkach przechodzi 

 30 stóp. 



Gliny i kreda pokryte są na całej powierzchni Polesia grubszemi lub 

 ciońszemi pokładami piasku, w których zagrzebane są kamienie eratyczne 

 epoki lodowcowej. Grubość tyoh pokładów bywa bardzo znaczna, docho- 

 dzi 60 stóp, a nawet kolo Pererowa nad Prypecią (powiat mozyrski) p. 

 Szyrajew doprowadził otwór świdrowy do 99 stóp, a pokłady piasku nie 

 zostały jeszcze prześwidrowane. Pokłady te należą do alluwium i one to 

 posłużyły do wytworzenia gleb poleskich, które, o ile nie zawierają znacz- 



