J. PACZOSKL — O FOBMACZACB BO&LIHNYCH. 



41 



Dziś, o ile mi wiadomo, tylko w Horodnicy znajduje się fabryka, produ- 

 kująca zwykłe wyroby porcelanowe w nienajlepszym gatunku. 



Kreda na Polesiu, o ile mi wiadomo, występuje tylko koło Łabiszy- 

 na na północ od Pińska (tegoż powiatu), o czem wspomina p. Tan- 

 filiew. 



W południowej części Polesia rozpowszecbniona jest ruda błotna że- 

 lazna, niegdyś eksploatowana, lecz obecnie, z powodu nieszczególnych wła- 

 sności wytapianego z niej metalu, zaniechana. 



P. Choroszewski wspomina, że na Polesiu wolyńskiem był znajdowa- 

 ny węgiel brunatny nowszego pochodzenia w lichym gatunku. 



Prócz torfów, znajdujących się pod teraźniejszemi torfowiskami, należy 

 wspomnieć o starszych, przykrytych pokładami piasków lub iłów. Nad 

 Dnieprem koło Łojowa widziałem na urwistym w kształcie ściany brzegu 

 (część tego ostatniego co roku na wiosnę się usuwa i spada do rzeki) 

 5 do 6 warstw torfu (grubość pokładów nie większa od cala), poprzekła- 

 danych warstwami piasku i ilu. Torf ten bardzo był zbity i przypominał 

 nieco lignit. Najwyższa warstwa znajdowała się koło metra pod powierz- 

 chnią. Brzeg ten nie przedstawia w obecnym czasie ani śladu formacyi 

 roślin torfowych. Wskutek znacznego wzniesienia nad poziom rzeki gle- 

 ba jego jest sucha. Rosły tam drzewa, których korzenie przechodziły po- 

 za warstwy torfu. 



Z minerałów nie miejscowych, lecz zaniesionych (pomijając głazy na- 

 rzutowe), należy wspomnieć o krzemieniach, przytrafiających się przeważ- 

 nie na Polesiu wolyńskiem. 



Z tego pobieżnego szkicu widać, że największą rozmaitością pod 

 względem geologicznym odznaczają się wschodnie powiaty Wołynia M, oko- 

 lice Mozyrza, oraz powiat radomyski Polesia kijowskiego, gdzie znajdujemy 

 także labradoryt. 



Teraz przystąpię do zarysu domniemanej historyi rozwoju kotliny 

 poleskiej. Zaczynam od podań i legend. 



Według Balińskiego (Baliński i Lipiński — Polska starożytna, 1846, t. III, 

 str. 833) Herodot twierdzi, że za jego czasów teraźniejsze Polesie zamie- 

 szkiwało plemię słowiańskie Wydunami zwane, w których kraju znajdo- 

 wało się ogromne jezioro. Do tego jeziora wpadały cztery duże rzeki: 

 Oar, Siurgis, Lik i Tanais. Niektórzy domyślają się, że pierwsza z nich 

 jest to teraźniejszy Horyń, druga — Styr albo Strumień, trzecia — Słucz. 

 Co do czwartej, to zauważyć należy, że nazwa jej jest zapewne pomył- 

 kową, Tanais starożytnych, jak powszechnie wiadomo, jest to teraźniej- 

 szy Don, który naturalnie znajduje się gdzieindziej. Co do jeziora, o któ- 

 rem wspomina Herodot, to bardzo jest podobnem do prawdy, że w od- 



Żytoniierski, owrueki i zwiahelski. 

 Para. Fizyogr. T. XVI. 



Dział III. - 



6 



